نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۴۳ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۹

به موجب ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، در مواردی که طرفین نحوه خاصی را برای ابلاغ رأی داوری پیش‌بینی نکرده باشند، داور باید اصل رأی داوری را به دفتر دادگاه ارائه دهد و ابلاغ رأی داوری را از این مرجع تقاضا کند. در حال حاضر با توجه به تأسیس دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و تکلیف مندرج در سند تحول و تعالی قوه قضاییه مصوب ۱۴۰۳ مبنی بر ضرورت دادرسی الکترونیک، اصل رأی داوری توسط داور به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ارائه و در ذیل تصویر آن در پرونده، تطابق تصویر با اصل توسط آن مرجع گواهی می‌شود؛ با توجه به این رویه و توضیحات پیش‌گفته و الکترونیکی شدن دادرسی، آیا تکلیف قانونی ارائه اصل رأی داوری توسط داور به دفتر دادگاه، به قوت خود باقی است؟

قانون‌گذار در ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، داور را مکلف کرده است تا در صورت عدم پیش‌بینی طریق خاص برای ابلاغ رأی، با تسلیم رأی به دفتر دادگاه برای ابلاغ آن اقدام کند؛ پس از آن، قانون‌گذار به موجب ماده ۶۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ تصریح نموده است «در هر مورد که به موجب قوانین آیین دادرسی و سایر قوانین و مقررات موضوعه اعم از حقوقی و کیفری، سند، مدرک، نوشته، برگ اجراییه، اوراق رأی، امضا، اثر انگشت، ابلاغ اوراق قضایی، نشانی و مانند آن لازم ‌باشد صورت الکترونیکی یا محتوای الکترونیکی آن حسب مورد با رعایت ساز و کارهای امنیتی مذکور در مواد این قانون و تبصره‌های آن کافی و معتبر است»؛ بر این اساس و با توجه به مقرره اخیر و با لحاظ مواد ۳ و ۴ آیین‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی مصوب ۲۴/۵/۱۳۹۵ رئیس محترم قوه قضاییه و نیز آیین‌نامه اجرایی ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و کانون آن‌ها مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۹۶ و از آنجا که تسلیم رأی به دفتر دادگاه مقرر در ماده ۴۸۵ صدرالذکر موضوعیت نداشته و بلکه برای امر ابلاغ طریقیت دارد، ابلاغ رأی داور از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی معتبر و دارای آثار قانونی است.