نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۰۶ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۱

در محدوده قانونی شهرهای جدید که شرکت‌های عمران وابسته به وزارت راه و شهرسازی متولی عمران و آبادانی آنهاست، چنانچه شرکت‌های یادشده وفق لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی مصوب ۱۳۵۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی قصد تملک اراضی و املاک متعلق به اشخاص را داشته باشند، آیا ملاک ارزش‌گذاری این قبیل اراضی توسط هیأت‌های کارشناسی و پرداخت غرامت مالکان، کاربری فعلی این اراضی مندرج در طرح تفصیلی شهر است و یا وضعیت زراعی و باغی اولیه آنها پیش از تصویب طرح تفصیلی که احتمالاً در اسناد مالکیت عادی یا ثبتی و معاملاتی درج شده است؟

اولاً، با توجه به حکم ماده ۵ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی، ملاک تعیین قیمت اراضی مورد نیاز دولت برای تملک و اجرای طرح‌های موضوع این لایحه قانونی، بهای عادله روز تقویم ملک؛ بدون در نظر گرفتن تأثیر طرح در قیمت آنها است. ثانیاً، در فرض استعلام، چنانچه اراضی زراعی مورد تملک در محدوده شهر جدید قرار داشته و در طرح تفصیلی کاربری آن غیر زراعی تعریف شده باشد و سپس اراضی مذکور در اجرای لایحه قانونی یادشده از سوی شرکت عمران شهر‌های جدید تملک شود؛ نوع کاربری تعیین شده در طرح تفصیلی، معیار تعیین بهای ملک است.