نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۴۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۱

چنانچه در دعوای ابطال رأی داوری در ستون خواسته و یا در شرح دادخواست، به صدور رأی داوری پس از سپری شدن مهلت اشاره‌ای نشده باشد و در جلسه رسیدگی، خواهان این موضوع را نیز بیان و به آن استناد کند، با توجه به اصل ترافعی بودن تکلیف دادگاه چیست؟ آیا جلسه رسیدگی باید تجدید شود و یا آنکه دادگاه باید دعوای خواهان را رد کند؟

به موجب بند ۴ ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، خواهان باید جهات خواسته خود را در دادخواست به طور واضح و روشن مشخص کند؛ تغییر نحوه دعوا یا خواسته در فرض وجود ارتباط با دعوای طرح شده و داشتن وحدت منشأ، فقط در محدوده ماده ۹۸ این قانون و تا پایان جلسه اول دادرسی ممکن است و طرفی که خود را متضرر از رأی داوری می‌داند، می‌تواند با ذکر یک یا چند جهت از جهات مذکور در ماده ۴۸۹ قانون یادشده ابطال رأی داور را از دادگاه صالح درخواست کند؛ بنابراین، در فرض سؤال که خواهان در دادخواست ابطال رأی داوری به جهت مذکور در بند ۴ ماده ۴۸۹ قانون یادشده اشاره نکرده است؛ اما در اولین جلسه دادرسی ابطال رأی داور به دلیل سپری شدن مهلت را درخواست نموده است؛ رسیدگی دادگاه به این جهت فاقد منع قانونی است و چنانچه خوانده در جلسه رسیدگی نباشد و یا آمادگی برای دفاع در برابر جهت جدید را نداشته باشد، جلسه رسیدگی باید تجدید شود.