نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۷۲۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۱۰

نظر به اینکه طبق تبصره ۲ و ۳ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها اگر کسی نسبت به پرداخت جریمه تعیین شده استنکاف نماید شهرداری می‌تواند پرونده را به همان کمیسیون صادر کننده رأی ارسال و حکم قلع بنا صادر گردد. حال چنانچه متخلف زمان پرداخت جریمه را نسبت به تخلفاتی که جریمه شده به طور کامل نداشته و به طور مثال مهدی دارای زیرزمین منفی (تبدیل راهرو و ... به واحد مسکونی)، همکف و ۴ طبقه روی پیلوت جریمه شده و مالک بابت ۴ طبقه تخلف و همکف جریمه را پرداخته ولی بابت جریمه زیر زمین از پرداخت استنکاف نماید آیا کمیسیون ماده ۱۰۰ می‌تواند بابت آن مقدار که مالک توان پرداخت دارد از متخلف جریمه دریافت نموده و زیرزمین را جهت اعاده به وضعیت سابق به کمیسوین ماده ۱۰۰ ارسال نماید و از قسمت اخیر تبصره‌های ۲ و ۳ استفاده نماید؟ نکته اول: قسمت اخیر تبصره مذکور صرفاً اشاره به قلع بنا دارد. اگر مالک قسمتی را پرداخت کند و الباقی در ماده ۱۰۰ حکم تخریب صادر شود به نوعی کمیسیون رسیدگی کننده با جریمه الباقی موافقت کرده که با قسمت اخیر تبصره مغایرت دارد. نکته دوم: حال اگر موضوع قلع بنای استنکافی صرفاً تبدیل کاربری مثلا راهرو و یا انباری به مسکونی در زیر زمین علاوه بر مورد فوق دارای اضافه بنا باشد آیا کمیسیون می‌تواند رأی قلعی دهد که اضافه بنای آن مغفول واقع شود؟ چرا که صرف اعاده وضعیت بابت بنایی بوده که طبق پروانه ساخته و عملاً قلع و یا اعاده وضعیت موضوع اضافه بنا را متأثر نخواهد کرد و تکلیفی نداشته است.

اولاً، در فرض سؤال که کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی بابت تخلفات متعدد صورت گرفته در امر ساخت و ساز، بر اساس تبصره‌های مختلف این ماده رأی به پرداخت جریمه صادر کرده است و ذی‌نفع صرفاً جریمه تعیین شده بابت تعدادی از تخلفات را پرداخت کرده است، شهرداری مکلف است در اجرای ذیل تبصره‌های ۲ و ۳ ماده ۱۰۰ یاد شده، بابت آن تعداد از تخلفاتی که ذی‌نفع از پرداخت جریمه مربوط به آن خودداری کرده است، مراتب را به همان کمیسیون ارجاع و صدور رأی بر تخریب را درخواست کند و این امر با قسمت اخیر تبصره‌های ۲ و ۳ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی مغایرتی ندارد؛ زیرا حکم ذیل هر یک از این تبصره‌ها ناظر بر ارتکاب تخلف موضوع همان تبصره است و در فرض ارتکاب تخلفات متعدد، اخذ جریمه بابت برخی تخلفات و صدور رأی به تخریب بابت دیگر تخلفات به شرح پیش‌گفته، با منع قانونی مواجه نیست. ثانیاً، صرف نظر از ابهام در پرسش مطروحه، مطابق تبصره‌های ۲ و ۳ ماده ۱۰۰ قانون یاد شده چنانچه به لحاظ تخلف اضافه بنای مازاد بر پروانه و همچنین تخلف در نوع کاربری حکم بر جریمه صادر شده باشد و ذی‌نفع از پرداخت آن خودداری کند، وفق تبصره‌های یاد شده رأی بر تخریب صادر می‌شود که در خصوص تغییر کاربری به نحو اعاده به وضع سابق خواهد بود.