نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۱۰۳ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۱۰

آیا قاضی اجرای احکام کیفری متعاقب وصول اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری (با رضایت یا صرفنظر کردن شاکی از شکایت پس از صدور حکم قطعی (در مرحله اجرای احکام کیفری) در جرایم غیر قابل گذشت قانوناً می‌تواند اجرای حکم را متوقف نماید؟ مستند قانونی نیز اگر دارد ذکر شود. آیا پاسخ بین زمانی که مثلاً مجازات محکوم‌‌علیه حبس است و محکوم‌علیه در زندان در حال سپری نمودن کیفر خویش است با زمانی که مثلاً مجازات محکوم‌علیه شلاق تعزیری یا حتی مجازات تکمیلی انتشار حکم محکومیت در رسانه‌ها است متفاوت می‌باشد؟ در صورت تفاوت علت این تفاوت چیست؟

از مواد ۴۹۴ و ۵۰۱ و صدر ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ چنین مستفاد است که اصل بر لازم‌الاجرا بودن آرای قطعی است و تعویق و توقف احکام لازم‌الاجرا امری استثنایی و محتاج نص و محدود به مواردی است که قانونگذار مشخص می‌کند؛ مانند حکم مقرر در مواد ۴۷۸، ۵۰۳، ۵۰۴، ۵۲۲ و تبصره ماده ۴۰۶ قانون پیش‌گفته. بر این اساس، صرف درخواست محکوم‌علیه مبنی بر اعمال ماده ۴۸۳ قانون یاد‌شده مانع و موجب توقف و تعویق اجرای حکم نیست و اصلی یا تکمیلی بودن مجازات و مصادیق و انواع مجازات‌های تعزیری؛ اعم از سالب آزادی و بدنی (نظیر حبس و شلاق به شرح مذکور در استعلام) اصولا مؤثر در مقام نیست؛ اما اجرای احکام باید مراتب را به منظور اعمال ماده ۴۸۳ یاد‌شده بلافاصله به دادگاه صادرکننده حکم قطعی اعلام و پرونده را ارسال کند.