نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۲/۲۶

آیا موارد مذکور در بند ۱۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی در مرحله تجدیدنظر نیز قابل اعمال است؟ به عبارت دیگر حتی در صورت صدور رأی محکومیت و یا سقوط دعوا در مرحله بدوی پس از تجدیدنظرر خواهی یکی از طرفین دادرسی ادامه یافته و خواهان حسب مورد می‌تواند پس از تجدیدنظرخواهی تا زمان ختم مذاکرات اصحاب دعوا یا ختم دادرسی دادخواست بدوی خود را مسترد کند و دادگاه تجدیدنظر با نقض رأی بدوی مبادرت به صدر قرار رد دعوا نماید. (لازم به ذکر است این نظر در آرای صادره در موضوع اراضی دولتی و سایر دعاوی عملاً باعث می‌شود در مواردی که خواهان با توجه به نظر کارشناسی و سایر دلایل متوجه شود که حقی ندارد با تجدیدنظرخواهی و استرداد دعوی بدوی موجبات نقض حکم بدوی و صدور قرار رد دعوا گردد.)

اولاً، در صورت استرداد دعوای بدوی توسط تجدید نظرخوانده در مرحله تجدید نظر(خواهان دعوای بدوی) که حکم به نفع او صادر شده است، دادگاه تجدید نظر ضمن نقض حکم بدوی، طبق بند «ج» ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ اقدام می‌کند. بدیهی است شرایط مقرر در بند مذکور در این مرحله نیز باید رعایت شود. ثانیاً، تجدید نظرخواهی از سوی خواهان بدوی به این معنی است که دعوای وی در مرحله بدوی از نظر شکلی یا ماهیتی رد شده است و استرداد دعوای مردود غیر ممکن است؛ از این رو در مرحله تجدید نظر به استناد ماده ۳۶۳ قانون یاد‌شده، تجدید نظرخواه می‌تواند دادخواست تجدید نظرخواهی خود را مسترد کند که در این صورت، رأی بدوی به قوت خود باقی خواهد بود.