نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۱۱۷۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۵/۱۹
تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۵/۱۹
شماره نظریه: ۷/۹۵/۱۱۷۸
شماره پرونده: ۸۴۰-۵۸-۹۵
استعلام:
با در نظر داشتن اصول حاکم بر حقوق عمومی و آئین نامه نحوه جذب گزینش و کارآموزی دواطلبان تصدی امر قضا و استخدام قضات مورخ ۲۸/۲/۹۲ و قانون نظارت بر رفتار قضات و نظریه تفسیری شماره ۴۴۸ شورای محترم نگهبان در خصوص اصل ۱۶۴ قانون اساسی پاسخ فرمایند:
۱- با مضی بیش از۶ سال از شروع خدمت آزمایشی یک قاضی وسپس اقدام کارگزینی به استعلام از مراجع نظارتی جهت تبدیل وضعیت وی از آزمایشی به قطعی آن هم پس از ۳ سال از خاتمه دوران۳ ساله آزمایشی و با فرض عدم وصول پاسخ برخی استعلامات در مدت ۶ ماهه تعیین شده در آئیننامه نحوه جذب قضات آیا موجبی قانونی جهت استمرار خدمت آزمایشی قاضی وجود دارد؟ یا اینکه پس از پایان دوره۳ ساله خدمت آزمایشی و عدم استعلام کارگزینی از مراجع نظارتی در مدت ۶ ماهه مارالذکر یا عدم وصول پاسخ مراجع در مدت ۶ ماهه با فرض استعلام از مراجع نظارتی وعدم برکناری و استمرار خدمت قضایی باید وی را با لحاظ اصول حاکم بر حقوق عمومی و ضوابط مارالذکر در شمار مستخدمین رسمی محسوب نمود؟
۲- با توجه به لزوم ابتنای لغو ابلاغ قاضی آزمایشی بر وصول نظر منفی مراجع نظارتی آن هم در مهلت۶ ماه پس از خاتمه دوران ۳ ساله خدمت آزمایشی وفق صریح ماده ۴۹ آئین نامه جذب قضات مورخ ۲۸/۲/۹۲ و با لحاظ قانون نظارت بر رفتار قضات و آئیننامه اجرایی آن و سایر قوانین موضوعه آیا میتوان فرضاً ابلاغ قانونی را با ۶ سال سابقه قضایی بدون محاکمه در دادگاه عالی انتظامی قضات و یا دادگاه عالی صلاحیت لغو نمود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- مستفاد از ماده ۴۹ آئین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات مصوب ۱۳۹۲/۲/۲۸ که در جهت اجرای اصول ۱۵۸ و ۱۶۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی ۱۳۶۸ و قوانین عادی مربوط به استخدام و اشتغال قضات وضع گردیده، این است که اداره کل کارگزینی قضایی باید ظرف مهلت حداکثر ۶ ماه پس از پایان دوره سه ساله آزمایشی نسبت به انجام استعلامات مربوطه اقدام نماید و در صورتی که نظر منفی مراجع مذکور در ماده یاد شده (مراجع مورد استعلام) واصل نگردد، به منظور صدور ابلاغ قطعی خدمت قضایی، اقدامات لازمه را معمول دارد و در صورت وصول نظر منفی مراجع مزبور در مدت تعیین شده (۶ ماهه)، مراتب را به کمیسیون نقل و انتقال قضات یا دادگاه عالی صلاحیت (حسب مورد)، ارجاع و سپس بر اساس تصمیمات مأخوذه اقدام نماید؛ بنابراین با مضی مدت ۶ ماه پس از پایان دوره سه ساله آزمایشی خدمت قضایی و عدم وصول نظر منفی مراجع ذی ربط، موجب قانونی جهت استمرار مدت آزمایشی خدمت قضایی وجود ندارد.
۲- با توجه به ماده ۲ قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۷/۷/۹۰ و ماده ۳ آئین نامه اجرایی قانون نظارت بر رفتار قضات به شماره ۱۰۰/۱۰۴۳۶/۹۰۰۰ مورخ ۳۰/۲/۹۲ ریاست محترم قوه قضائیه، تمامی قضاتی که به حکم رئیس قوه قضائیه به سمت قضایی منصوب میشوند، از جمله قضات آزمایشی، مشمول قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰ میباشند و با عنایت به نظریه تفسیری شماره ۴۴۸ مورخ ۱۳۶۹/۴/۲۳ شورای محترم نگهبان در مورد اصل ۱۶۴ قانون اساسی و توجهاً به ماده ۴۹ آئین نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات مصوب ۱۳۹۲/۲/۲۸ به ویژه قسمت اخیر ماده اخیرالذکر، در صورت تخلف قضات از جمله قضات آزمایشی، با آنان باید طبق قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰ و آئین نامه اجرایی آن مصوب ۱۳۹۲/۲/۳۰ رفتار نمود و حکمی در خصوص لغو ابلاغ قضات از جمله قضات آزمایشی بدون محکومیت آنان در مراجع ذی صلاح مصرح در قانون نظارت بر رفتار قضات و آئین نامه اجرایی آن، در قوانین و مقررات موضوعه ملاحظه نگردید.