نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۱۸۵۱ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۸

تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۸/۰۸
شماره نظریه: ۷/۹۵/۱۸۵۱
شماره پرونده: ۱۰۹۸-۱/۱۸۶-۹۵

استعلام:

۱- اگر مجازات شلاق و جزای نقدی باشد قید درجه کدام یک الزامی است و کدام شدیدتر است؟
۲- آیا بدون تقاضای ضبط از سوی دادستان بدون درج کیفرخواست و صرفاً قید در قرار مجرمیت دادگاه الزامی به صدور رأی دارد؟
۳- با توجه به ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی یا باید در خصوص ضبط مجدداً کیفرخواست صادر شود./ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

۱- در تعیین مجازات جرایم، ضرورتی به درج درجه آنها در حکم، اعم از اینکه مجازات واحد باشد یا متعدد، نیست و نیز در صورت تعدد مجازات‌ها، قید اینکه کدامیک از آنها مجازات اشد است، الزامی نمی‌باشد و در فرض سوال برای تعیین مجازات اشد (بین شلاق و جزای نقدی)، هر یک از آن مجازات‌ها که در درجه بالاتری بر اساس شاخص‌های ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ قرار گیرد، مجازات اشد است و در مواردی که در یک درجه قرار گیرند، با اتخاذ ملاک از قسمت اخیر ماده ۲۷ قانون فوق‌الذکر، مجازات شلاق نسبت به جزای نقدی، اشد محسوب می‌گردد.
(۲ و ۳)- مواردی که در کیفرخواست باید قید شود، در ماده ۲۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی به صراحت آمده است و تقاضای ضبط اشیای وسیله ارتکاب جرم از موارد مزبور نمی‌باشد. از طرفی با توجه به تصریح تبصره یک ماده ۱۴۸ قانون مذکور و ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، در تمام امور کیفری دادگاه باید ضمن صدور رأی، نسبت به استرداد، ضبط یا معدوم کردن اشیاء و اموال موضوع این مواد، تعیین تکلیف نماید؛ بنابراین، تعیین تکلیف نسبت به موضوع یادشده، وظیفه دادگاه بوده و اگر در کیفرخواست هم به آن اشاره نشده باشد، دادگاه باید به تکلیف قانونی خود عمل نماید./ش ﻫ