نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۲۰۸۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۲۲
تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۸/۲۲
شماره نظریه: ۷/۹۵/۲۰۸۷
شماره پرونده: ۱۴۸۰-۱/۱۶۸-۹۵
استعلام:
با عنایت به اینکه قانون آیین دادرسی کیفری در بخش (کشف جرم و تحقیقات مقدماتی) مبحث اول از فصل (احضار، جلب و تحقیق از متهم) در خصوص نشر آگهی جهت احضار متهم در دادسرا ساکت است مشخصاً:
۱- آیا دادسرا تکلیفی به احضار متهم از طریق نشر آگهی با توجه به سکوت قانونگذار در این بخش داردیا خیر؟
۲- آیا مفاد ماده ۳۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری که کیفیت شروع به رسیدگی در دادگاه کیفری را در صورت ممکن نبودن ابلاغ احضاریه به علت معلوم نبودن محل اقامت تجویز نموده است در خصوص دادسرا لازم الرعایه میباشد یا خیر؟
۳- در صورت عدم حضور متهم علیرغم نشر آگهی و عدم دسترسی به وی با احضار، جلب، ورود به مخفیگاه و سایر تمهیدات قانونی با وصف سکوت قانونگذار صدور قرار جلب به دادرسی و متعاقب آن صدور کیفرخواست به صورت غیابی محمل قانونی دارد یا خیر؟
۴- با توجه به اینکه قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص نحوه رسیدگی دادگاه کیفری در فرض متواری بودن یا عدم دسترسی به متهم صراحت دارد و در خصوص نحوه تحقیق از متهم با فرض مورد اشاره ساکت است آیا بر نمی آید که فرض قانونگذار این بوده که دادسرا تمام تلاش خود را جهت دسترسی به متهم و تحقیق از وی معمول می دارد و در صورت عدم توفیق پرونده را در صورت وجود دلایل کافی بر ارتکاب بزه از سوی متهم جهت صدور رأی غیابی به دادگاه ارسال دارد؟/ب
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱) قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ بر خلاف آنچه که در استعلام ذکر شده است، در خصوص نشر آگهی جهت احضار متهم در دادسرا ساکت نیست و به صراحت در مادهی ۱۷۴ قانون یاد شده، در این خصوص تعیین تکلیف نموده است و دادسرا در موارد شمول، مکلف به اقدام بر اساس مادهی موصوف است.
۲) همان گونه که در پاسخ سوال ۱ گفته شد، ماده ۱۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ که ناظر به مرحله تحقیقات مقدماتی است، در خصوص فرض سوال صراحت دارد، بنابراین نیازی به استفاده از مادهی ۳۴۴ همین قانون که ناظر به رسیدگی دادگاهها است، وجود ندارد.
۳) به دلالت ذیل مادهی ۱۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، که بیان داشته است «... به موضوع رسیدگی و اظهار عقیده مینماید» و نظر به اینکه، اظهار عقیدهی مقام قضایی دادسرا به دلالت مادهی ۲۶۴ قانون موصوف، اصولاً در قالب قرار است، بنابراین؛ در فرض سوال در صورت جمع بودن شرایط قانونی مربوط، صدور قرار جلب به دادرسی و متعاقب آن کیفرخواست برای متهم مجهول المکان بلامانع است.
۴) با توجه به پاسخ سوالهای اول و سوم، پاسخ سوال چهارم روشن است./