نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۸۸۲ مورخ ۱۳۹۵/۰۴/۱۴

تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۴/۱۴
شماره نظریه: ۷/۹۵/۸۸۲
شماره پرونده: ۵۹-۶۸۱/۱-۵۵۵

استعلام:

مامور نیروی انتظامی در اجرای وظایف قانونی و با رعایت مقررات به کارگیری سلاح اقدام به تیراندازی نموده و موجب ایراد صدمه بدنی به شخصی بی گناه شده حال شخص مصدوم با تقدیم دادخواست مطالبه دیه نموده است لذا در فرض مسئله سئوالات به شرح ذیل است.
۱- با توجه به اینکه در فرض مسئله ماده ۴۷۳ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ و تبصره آن دیه را بر عهده بیت المال قرار داده و در ماده ۱۳ قانون به کارگیری سلاح توسط نیروهای مسلح در موارد ضروری دیه را بر عهده سازمان مربوطه قرار داده است اساسا پرداخت دیه بر عهده چه نهاد یا ارگانی است؟ (بیت المال یا نیروی انتظامی)
۲- آیا ماده ۴۷۳ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ با توجه به ماده ۷۲۸ همان قانون که بیان نموده کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون از جمله... نسخ می‌گردد ماده ۱۳ قانون به کارگیری سلاح توسط نیروهای مسلح را ازحیث مرجع پرداخت دیه نسخ نموده است یا خیر؟
۳- در صورتی که ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ ماده ۱۳ قانون به کارگیری سلاح را نسخ نکرده باشد و همچنین دو ماده مذکور مغایر با یکدیگر نباشند مصادیق و زمان اجرای مفاد ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی چگونه و به چه نحو خواهد بود.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

۱- در فرض مطروحه باید وفق مقررات ماده ۱۳ قانون نحوه بکارگیری سلاح توسط مأمورین اقدام شود، زیرا مقنن در ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در مقام بیان حکم کلی و ماهوی موضوع است که جزئیات و احکام شکلی آن در قوانین دیگر از جمله قانون بکارگیری سلاح و تبصره الحاقی مورخ ۱۳۹۴/۳/۲ به ماده ۳۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری آمده است.
۲- ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، حاوی حکم جدیدی نیست بلکه مفاد آن در ماده ۳۳۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰، نیز آمده بود و به وصفی که در بند یک بیان شده، ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ناسخ ماده ۱۳ قانون بکارگیری سلاح نیست.
۳- اولاً همان گونه که در بند یک گفته شد، ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در مقام بیان حکم کلی و ماهوی موضوع می‌باشد و ثانیاً شامل هرگونه عملی می‌شود که مأمور مطابق مقررات انجام داده و موجب فوت یا صدمه به دیگری شود، در حالی که قانون بکارگیری سلاح و از جمله ماده ۱۳ آن اختصاص به نحوه بکارگیری سلاح از سوی مأمورین دارد.