نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۱۵۲ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۲۳

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۵/۲۳
شماره نظریه: ۷/۹۶/۱۱۵۲
شماره پرونده: ۶۱۰-۱/۱۸۶-۹۶

استعلام:

براساس بند ب ماده‌ی ۷۱۴ قانون مجازات اسلامی کتاب دیات مصوب ۹۲ رویه‌ی و نظر غالب قضات محترم بر این است که در تغییر رنگ پوست سایر نواحی بدن به جز صورت مطلقا نصف مقادیر مذکور در بند الف تعلق می‌گیرد اما به نظر می‌رسد این رویه و نظر صحیح نباشد و باید بین اعضایی که دارای دیه‌ی مقدر می‌باشند مثل دست و پا و انگشتان و بندهای انگشتان و.. اعضایی مثل تنه که فاقد دیه ی مقدر است قایل به تفکیک شد و برابر حکم ماده‌ی ۷۱۰ همان قانون که در رابطه با جراحات وضع شده رفتار کرد چرا که عمل به نحو اطلاق به حکم آن بند در برخی موارد تالی فاسد و نقض غرض مقنن را به همراه خواهد داشت که با طرح یک مثال قابل درک است مثال: دیه ی جراحت حارصه‌ی یک بند انگشت برابر حکم ماده‌ی ۷۱۰ مذکور در فوق یک سی ام از یکصدم دیه ی کامل مقوم بر ۷۰۰۰۰ تومان و نیز دیه‌ی دامیه‌ی همان عضو مقوم بر ۱۴۰۰۰۰ تومان و دیه ی متلاحمه‌ی آن مقوم بر ۲۱۰۰۰۰ تومان و اما دیه‌ی مثلاً کبودی همان عضو نصف سه هزارم دیه‌ی کامل مقوم بر ۳۱۵۰۰۰ و دیه‌ی سیاه شدگی آن مقوم بر ۶۳۰۰۰۰ و دیه‌ی سرخ شدن آن مقوم بر ۱۵۷۵۰۰ تومان خواهد بود که ملاحظه می‌شود با این نظر دیه ی حارصه و حتی دامیه ی یک بند انگشت کمتر از دیه ی تغییرات رنگ پوست آن عضو و نیز دیه ی متلاحمه ی آن کمتر از دیه ی کبودی و سیاه شدگی اش محاسبه می‌گردد و این در حالی است که عرفا و عقلا حارصه و دایمه و متلاحمه ی که در زمره ی جراحات می‌باشند صدمه ای شدیدتر از تغییر رنگ پوست به حساب می‌آیند و باید دیه ای بیشتر از تغییرات رنگ پوست داشته باشند.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

برابر ماده ۷۱۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، دیه تغییر رنگ اعضای بدن به جز پوست صورت، نصف دیه همان صدمات در صورت است و بنا بر تصریح تبصره ۱ همان ماده در حکم مذکور، فرقی بین اینکه عضو، دارای دیه مقدر باشد یا نباشد، نیست. بنابراین، محاسبه دیه تغییر رنگ پوست بر اساس دیه مقدر (در اعضایی که دارای دیه معین هستند)، اجتهاد در مقابل نص است و قیاس آن با دیه جراحات مذکور در ماده ۷۱۰ همان قانون، فاقد وجاهت قانونی است.