نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۴۵۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۶

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۱۰/۱۶
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۴۵۶
شماره پرونده: ۹۶-۱۸۶/۱-۱۸۵۱ ک

استعلام:

در جرائمی که دارای مجازات‌های تخییری است مانند توهین به مأمورین دولت حین انجام وظیفه آیا درجه مجازات این بزه طبق مجازاتی است که در حکم ذکر می‌شود یا ملاک درجه مجازات شدیدتر یعنی شلاق است مثلاً اگر دادگاه متهم را به پرداخت یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم نماید آیا درجه مجازات ۸ محسوب می‌گردد یا در هر صورت درجه مجازات شدیدتر که دراین بزه ۷۴ ضربه شلاق است منظور می‌گردد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

طبق ماده ۳۴۰ قانون آئین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، جرائم تعزیری درجه ۷ و ۸ به طور مستقیم در دادگاه مطرح می‌شود و ملاک تعیین درجه جرم «مجازات قانونی جرم» است و جرم موضوع استعلام که دارای مجازات های متعدد تعزیری است با لحاظ تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، بالاترین درجه مجازات قانونی که همان «مجازات شدیدتر» است (مجازاتی که در درجه بالاتری قرار دارد) ملاک تعیین «درجه جرم» است، بنابراین جرم موضوع ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ درجه شش محسوب می‌شود و از شمول مقررات ماده ۳۴۰ قانون صدرالاشاره خارج و باید پس از انجام تحقیقات مقدماتی توسط دادسرا و صدور کیفرخواست در دادگاه رسیدگی شود. لازم به ذکر است که رأی شماره ۷۴۴- ۱۳۹۴/۸/۱۹ هیأت عمومی دیوانعالی کشور، همانطور که در متن آن تصریح شده «..... در مواردی که مجازات بزه، حبس توأم با جزای نقدی تعیین گردیده، کیفر حبس، ملاک تشخیص درجه مجازات و بالنتیجه صلاحیت دادگاه است»، صرفاً ناظر به مواردی است که مجازات بزه، حبس توأم با جزای نقدی است و قابل تسری به سایر موارد نمی‌شود.