نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۳۲۰۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۲۷
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۱۲/۲۷
شماره نظریه: ۷/۹۶/۳۲۰۶
شماره پرونده: ۱۸۹۵-۲۳۳-۹۶
استعلام:
با توجه به بند ت ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که یکی از شرایط آزادی مشروط را اینگونه مقرر داشته که محکوم بیش از آن از ازادی مشروط استفاده نکرده است
۱- محکومین قبل از حاکمیت این قانون در خصوص آزادی مشروط مشمول این قانون میباشند
۲- زمان استفاده از آزادی مشروط به محض اجرای این قانون میباشد یا به گذشته نیز تسری دارد در صورتیکه قانون مذکور مطابق سوال بند یک به محکومین قبل از حاکمیت این قانون برگردد
۳- اگر کسی سابقاً از آزادی مشروط استفاده نماید ولی بلحاظ گذشت زمان فاقد آثار و محکومیت از حقوق اجتماعی باشد در این صورت باز هم در اعطای آزادی مشروط مانع وجود دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و ۲- شرایطی که برای اعطای آزادی مشروط به محکومین به حبس در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ آمده است، به محکومیتهای قبل از لازمالاجرا شدن این قانون نیز قابل تسری است؛ زیرا با نسخ قانون سابق نمیتوان بر اساس قانون منسوخه عمل نمود و آزادی مشروط که جنبه ارفاقی و تشویقی دارد، فرض این است که مقنن با رعایت مصالح اجتماعی، سیاست کیفری مناسبتری در ماده مذکور اتخاذ کرده است، لذا نمیتوان به اعتبار اینکه حکم محکومیت قبل از اجرای قانون مذکور صادر شده، محکومعلیه را از چنین نهادی که به نفع اوست محروم کرد و از « زمان صدور حکم آزادی مشروط»، محکومعلیه به طور مشروط آزاد میگردد، یعنی حکم آزادی مشروط به مرحله اجراء در میآید.
۳- بند ت ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ مبنی بر اینکه «... محکوم پیش از آن از آزادی مشروط استفاده نکرده باشد» مطلق است و هدف آن است که هر محکوم به حبسی فقط یکبار بتواند از آزادی مشروط استفاده کند، خواه قبل از قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ یا بعد از این قانون، از «آزادی مشروط» استفاده کرده باشد و گذر زمان هم این شرط را زایل نمیکند و نیل به اعاده حیثیت که در فرض سوال آمده، ارتباطی به برخورداری محکومعلیه از آزادی مشروط ندارد.