نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۴۴۸ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۲۶

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۲/۲۶
شماره نظریه: ۷/۹۶/۴۴۸
شماره پرونده: ۹۶-۵۴-۵۷

استعلام:

...

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

سئوال اول- درقسمت اول ماده ۲۰ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، وارد کردن، ساختن، خرید یا فروش آلات و ادوات، به صورت جمع، به کار رفته که مجازات آن ها، علاوه بر ضبط، جزای نقدی یک میلیون تا ۱۰ میلیون ریال و ۱۰ تا ۵۰ ضربه شلاق است. بنابراین، تعداد آن ها موجب افزایش مجازات و تغییر درجه مجازات نیست. قسمت دوم این ماده که نگهداری، اخفاء یا حمل آلات و ادوات استعمال مواد مخدر یا روانگردانهای صنعتی غیر دارویی است، علاوه بر ضبط آن ها، مجازات به ازای هر عدد، صد تا پانصد هزار ریال جزای نقدی یا ۵ تا ۲۰ ضربه شلاق است. به نظر می‌رسد برای تعیین جزای نقدی، قاضی مکلّف به رعایت تعداد آلات و ادوات است ولی در صورت تعیین مجازات شلاق، می‌تواند بین ۵ تا بیست ضربه تعیین کند؛ در این صورت مقید به تعیین ضربات شلاق به تعداد ادوات و آلات نیست.
سئوال دوم- با توجه به ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، مجازات ارتکاب محرماتی که شرعا قابل تعزیر است، تعزیر شرعی محسوب میشود و تعزیرات منصوص شرعی به تعزیراتی گفته میشود که در شرع مقدس اسلام برای یک عمل حرام، نوع و مقدار کیفر مشخص شده باشد. بنابراین، در مواردی که به موجب روایات یا هر دلیل شرعی دیگر به طور کلی و مطلق برای عملی، تعزیر مقرر گردیده است و نوع و مقدار آن، معین نشده است، تعزیر منصوص شرعی محسوب نمیشود و جرم موضوع ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، هرچند از مصادیق جرایم علیه عفت عمومی محسوب میگردد؛ ولی مطابق فتوای حضرت امام (ره) در مسئله ۱۶ ص ۴۱۳ جلد ۲ تحریرالوسیله در حد زنا القول فی الموجب، تعزیر منصوص شرعی محسوب نمیشود و مقررات ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در خصوص محکومین بزه مذکور، لازمالرعایه است.