نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۵۴۰ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۷
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۳/۰۷
شماره نظریه: ۷/۹۶/۵۴۰
شماره پرونده: ۶۹-۶۸۱/۱-۴۹۲
استعلام:
۱- برابر تعرفه های خدمات قضائی سال ۹۶ که در پیوست قانون بودجه کل کشور آمده در یکی از بندهای چنین آمده در هر مورد که در قوانین حداکثر مجازات کمتر از ۹۱ روز حبس یا مجازات تعزیری موضوع تخلفات رانندگی یا مجازات جایگزین حبس باشد تعرفه آن ۰۰۰/۳۰۰/۳ ریال تا ۰۰۰/۰۰۰/۳۳ میباشد و در بندی دیگر آمده هر گاه حداقل مجازات کمتر از ۹۱ روز حبس و حداکثر آن بیشتر از یک سال یا مجازات جایگزین حبس باشد و به اختیار دادگاه جزای نقدی مورد حکم واقع شود تعرفه آن ۰۰۰/۰۰۰/۹۹ ریال تا ۰۰۰/۰۰۰/۹۹۰ میباشد.
س: اعمال مجازات بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به قتل غیرعمدی با این استدلال که جزء تخلفات رانندگی میباشد با بند اولی صورت خواهد گرفت و یا با این استدلال که حداکثر مجازات قانونی آن بیش از یک سال میباشد بن بند دومی ۲صورت خواهد گرفت؟
۲- برابر ماده ۶۲ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۹۵ برای بزه معرفی شخص بر خلاف واقع به عنوان راننده وسیله نقلیه مسبب حادثه مجازات حبس درجه هفت معین شده است؟
س: آیا دادگاه مکلف است صرفاً برای مجازات مذکور حبس تعیین نماید و یا اینکه برابر ماده ۶۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ و با رعایت شرایط آن ماده و لحاظ رأی وحدت رویه ۷۴۶- ۱۳۹۴/۱۰/۲۹ هیأت عمومی دیوانعالی کشور دادگاه با ید مجازات جایگزین حبس بدهد و اگر دادگاه بایستی مجازات جایگزین حبس اعمال نماید و برابر تعرفه های خدمات قضائی سال ۹۶ بایستی ۰۰۰/۰۰۰/۳۳ ریال تا ۰۰۰/۰۰۰/۹۹ ریال تعیین مجازات کند و در این صورت مجازات مذکور از نوع درجه چند خواهد بود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- طبق تبصره ماده ۷۱۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، جرایم موضوع مواد ۷۱۴ و ۷۱۸ این قانون از شمول بند ۱ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در مواد معین مصوب ۱۳۷۳ مستثنی شدهاند. با توجه به میزان حبس مقرر در ماده ۷۱۴ قانون صدرالذکر (شش ماه تا سه سال) جرایم موضوع این ماده (قتل غیرعمدی در اثر تصادفات رانندگی) مشمول بند ۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین نیز نیست؛ لذا دادگاه با توجه به ماده ۶۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و لحاظ رأی وحدت رویه شماره ۷۴۶- ۱۳۹۴/۱۰/۲۹ دیوان عالی کشور میتواند جزای نقدی جایگزین حبس را طبق ماده ۸۶ قانون اخیرالذکر تعیین نماید.
۲- جرایمی که مجازات قانونی آنها حبس درجه ۷ تعیین شده، مانند جرم موضوع ماده ۶۲ قانون بیمه اجباری خسارت وارده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵/۲/۲۰، با توجه به میزان حبس درجه ۷ در تقسیمبندی مجازات تعزیری ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ (حبس از ۹۱ روز تا شش ماه، حبس درجه ۷ است)، مشمول بند ۲ ماده ۳ قانون برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین نیستند؛ لذا دادگاه با توجه به ماده ۶۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و لحاظ رأی وحدت رویه۷۴۶- ۱۳۹۴/۱۰/۲۶، مرتکبان را به جای حبس، به مجازات جایگزین حبس محکوم مینماید که در این صورت جزای نقدی مجازات جایگزین حبس بر اساس بند ب ماده ۸۶ قانون اخیرالذکر تعیین میشود.