نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۱۱۳۶ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
شماره نظریه: ۷/۹۷/۱۱۳۶
شماره پرونده: ۹۷-۱۸۶/۱-۱۱۳۶
استعلام:
...
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف- با توجه به ماده ۶۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، اصولا تعیین مجازات جایگزین حبس در جهت اعمال تخفیف در مجازات است و با لحاظ تبصره ۲ ماده ۳۸ قانون مذکور، اعمال تخفیف مجدد مجازات، جایز نمیباشد. بنابراین علیالاصول دادگاه در هنگام صدور حکم به مجازات جایگزین حبس نمیتواند همزمان نسبت به تخفیف در مجازات جایگزین حبس اقدام نماید؛ مگر در موارد مشمول رأی وحدت رویه شماره ۷۴۶ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۲۹ هیأت عمومی دیوان عالی کشور که بر اساس آن تعیین و اعمال مجازات جایگزین حبس، مقید به شرایط مقرر در ماده ۶۴ صدرالذکر از قبیل گذشت شاکی یا وجود سایر جهات تخفیف نمیباشد.
ب- بر اساس مقررات موجود، هیچگونه ممنوعیتی برای تعلیق اجرای مجازاتهای جایگزین حبس پیشبینی نشده است و اصولا مقامات قضایی اختیار استفاده از این سازوکار قانونی را دارا میباشند؛ بنابراین تعلیق مجازات جایگزین حبس با رعایت شرایط مقرر با منع قانونی مواجه نمیباشد.
ج- تعویق صدور حکم موضوع ماده ۴۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ناظر به مرحله پیش از صدور حکم است. بنابراین در فرض سوال، دادگاه در زمان صدور قرار تعویق صدور حکم، هیچ مجازاتی اعم از اصلی یا جایگزین تعیین نمیکند، اما در مواردیکه دادگاه طبق ماده ۴۵ قانون مذکور اقدام به تعیین کیفر مینماید، میتواند با رعایت ضوابط و مقررات نسبت به تعیین مجازات جایگزین اقدام کند.