نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۵۲۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۱۱

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۶/۱۱
شماره نظریه: ۷/۹۷/۲۵۲۴
شماره پرونده: ۹۷-۷۹-۲۵۲۴

استعلام:

...

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

۱- مطابق ماده ۴۱۹ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ از تاریخ حکم ورشکستگی هرکس نسبت به تاجر ورشکسته دعوایی اعم از منقول یا غیرمنقول داشته باشد باید بر مدیر تصفیه اقامه یا به طرفیت او تعقیب کند؛ بنابراین با توجه به اطلاق حکم این ماده و این‌که مطالبه مال از تاجر ورشکسته گرچه در پرونده کیفری به عمل می‌آید، از آن‌جایی‌که نوعی دعوای مالی است به نظر می‌رسد ابلاغ وقت رسیدگی به مدیر تصفیه (یا اداره تصفیه) جهت استماع دفاعیات وی راجع به جنبه‌های مالی موضوع ضروری است.
۲- اولا، از آن‌جایی‌که ممنوع‌الخروج نمودن افراد با حقوق قانونی آن‌ها منافات دارد، فقط در موارد مصرح قانونی، امکان ممنوع‌الخروجی افراد وجود دارد و از طرفی در خصوص ممنوع‌الخروج نمودن تاجر ورشکسته نص قانونی وجود ندارد. ثانیا، ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۴ ناظر بر محکومان مالی است و از حکم ورشکستگی که صرفاً بیانگر وضعیت تاجر و نه محکومیت وی است، خروج موضوعی دارد و در هر حال اداره تصفیه اصولاً چنین اختیاری ندارد. لذا در فرض سوال ممنوع‌الخروج نمودن تاجر ورشکسته فاقد مجوز قانونی است.