نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۲۱۰ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۷
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۹/۱۷
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۲۱۰
شماره پرونده: ح ۰۱۲۱-۶۷-۸۹
استعلام:
احتراماً پیرو نامه شماره ۱۳۹۸۰۰۹۰۰۱۲۷۵۸۵۳ مورخ ۱۳۹۸/۷/۱ نظر به اینکه در پروندهای از این دادگاه حسب سند رسمی زوجه ۱۱۰ سکه بهار آزادی و ۶۰ مثقال طلا ساخته شده از مهریه خود را که در سند ازدواج ذکر شده به همسرش بذل نموده و بذل دین بوده و مجدداً حسب سند رسمی دیگری از تصمیم قبلی عدول کردهاند و اظهار داشتهاند مهریه کماکان به قوت خود باقی است سوال دادگاه این است با عنایت به اینکه بذل دین در حکم ابراء تلقی میگردد آیا با مراجعه طرفین و اعلام عدول از تصمیم قبلی مهریه به حالت اول برمیگردد یا با ابراء اولیه نسبت به آنچه بذل شده دیگر قابل برگشت نیست و زوجه مستحق آن نمیباشد./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
نظر اکثریت: اولا، درفرض سوال که زوجه به موجب سند رسمی، مهریه خود مشتمل بر ۱۱۰ سکه بهار آزادی و ۶۰ مثقال طلای ساختهشده را به زوج بذل نموده است، حسب مورد میتواند احکام هبه طلب موضوع ماده ۸۰۶ قانون مدنی و یا ابراء موضوع ماده ۲۸۹ قانون مذکور بر آن مترتب شود و تشخیص این امر بر عهده قاضی رسیدگیکننده است؛ هر دو این اعمال حقوقی (هبه طلب و ابراء) سبب برائت ذمه مدیون (زوج) میشود؛ هرچند ابراء در زمره ایقاعات است. ثانیا، در صورت احراز هر یک از عناوین ابراء ذمه یا هبه طلب، به سبب سقوط ذمه زوج نسبت به مهریه رجوع بعدی به مهریه امکانپذیر نیست؛ اما زوج میتواند متعاقبا مالی را به تملیک زوجه درآورد و یا تعهد به تملیک نماید؛ اما این امر مشمول عنوان مهریه و احکام و آثار آن نمیباشد.
نظر اقلیت: مستفاد از موضوع استعلام این است که زوجین بدوا با یکدیگر توافق نموده و در اجرای این توافق زوجه مهریه مافیالقباله خود را به زوج بذل نموده است و چون متعاقبا زوجین از توافق سابق خود عدول و در واقع توافق سابق خود را اقاله نمودهاند، لذا توافق سابق در تمام جهات از جمله بذل مهریه بیاعتبار بوده و در نتیجه مهریه بذلشده به حالت سابق خود بازمیگردد و به جهت اعاده ذمه زوج از بابت مهریه، زوج مکلف به پرداخت آن در حق زوجه خواهد بود./