نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۳۲۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۱۸
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۳/۱۸
شماره نظریه: ۷/۹۸/۳۲۵
شماره پرونده: ۹۸-۱۶۸-۳۲۵ک
استعلام:
دادگاه بدوی متهم را به عنوان جزایی به عنوان مثال سرقت موضوع ماده ۶۵۶ قانون تعزیرات به ۶ ماه حبس محکوم مینماید سپس محکوم علیه به این رای اعتراض کرده و پرونده در مرجع تجدید نظر مطرح میشود دادگاه تجدید نظر معتقد است که عملکرد متهم با عنوان جزایی کلاهبرداری منطبق است شاکی یا دادستان اعتراضی به حکم نکرده اند بفرمائید وظیفه دادگاه تجدید نظر چیست؟
آیا با توجه به ماده ۲۸۰ و بند پ ماده ۴۵۵ ق آ د ک) دادگاه تجدید نظر میتواند ضمن اصلاح عنوان جزایی مثلا کلاهبرداری مجازات جرم را به یک سال یا بیشتر اصلاح کند و یا اینکه طبق ماده ۴۵۸ ق آ د ک) این اقدام ممنوع است؟ اگر ممنوع باشد آیا دادگاه تجدید نظر باید همان رای غلط را بر خلاف مفاد بند پ ماده ۴۵۵ ق آ د ک) تایید کند؟ آیا می توان گفت که طبق ماده ۲۸۰ مذکور دادگاه تجدید نظر نیز مجاز به تغییر عنوان جزایی که در حکم دادگاه بدوی آمده میباشد و به چنین اصلاحی و افزایش مجازاتی اطلاق تشدید مجازات نمی شود تا مشمول ماده ۴۵۸ ق آ د ک) شود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرضی که دادستان یا شاکی خصوصی تجدیدنظرخواهی ننموده باشند، دادگاه تجدیدنظراستان علی رغم تغییر و اصلاح عنوان مجرمانه، نمیتواند مجازات را تشدید کند زیرا مستفاد از ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ این است که اصل بر ممنوعیت تشدید مجازات متهم در مرحله تجدیدنظر است و خلاف آن، یعنی تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر، امری استثنایی است که مستلزم احراز دو شرط میباشد؛ اول آنکه مجازات مقرر در حکم بدوی، برخلاف قانون و کمتر از حداقل مقرر قانونی باشد و دوم اینکه حکم مزبور از این حیث مورد اعتراض شاکی یا دادستان قرار گرفته باشد، در غیر اینصورت، تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر امکان پذیر نیست.