نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۴۳۳ مورخ ۱۳۹۸/۰۴/۰۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۴/۰۱
شماره نظریه: ۷/۹۸/۴۳۳
شماره پرونده: ۹۸-۱۸۶/۱-۴۳۳ ک
استعلام:
چنانچه فردی مرتکب دو فقره جرم شود که جرم اول قابل گذشت و مجازات آن یکسان حبس و جرم دوم غیر قابل گذشت و مجازات آن ۷۴ ضربه شلاق باشد و با رعایت ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی به مجازات اشد که یکسال حبس میباشد محکوم شود و پس از آن در اثناء تحمل حبس شاکی خصوصی اعلام گذشت نماید حال با توجه به ماده ۱۳۴ قانون مذکور آیا مجازات اشد بعدی یعنی ۷۴ ضربه شلاق اجرا میشود یا مجازات من حیث المجموع اجرا شده تلقی و محکوم بلاقید آزاد میگردد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً اجرای مجازات اشد بعدی طبق قسمت اخیر فراز اول ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در صورتی است که مجازات اشد تعیین شده به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل یا غیرقابل اجرا شود که در این صورت، نوبت به اجرای مجازات اشد بعدی میرسد و منظور از عبارت غیرقابل اجرا در ماده مذکور این است که مجازات اشد تعیین شده، قانوناً امکان اجرا را از دست بدهد، مانند آنکه مشمول مرور زمان شود و چون با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی در جرایم قابل گذشت طبق بند ب ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، اجرای مجازات موقوف میشود، لذا اگر مجازات اشد تعیین شده از جرایم قابل گذشت باشد، با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، قانوناً امکان اجرای چنین مجازاتی نیست؛ یعنی غیرقابل اجرا شده است و در این صورت باید مجازات اشد بعدی اجرا گردد. ثانیاً در فرض اجرای قسمتی از مجازات اشد در اعمال مقررات ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی و قابل گذشت بودن جرم منظور و اعلام گذشت شاکی خصوصی، موجب قانونی جهت اعمال مجازات اشد بعدی وجود ندارد؛ زیرا اعمال مجازات اشد بعدی در ماده ۱۳۴ قانون فوقالذکر منوط و مشروط به عدم اجرای تمام یا قسمتی از مجازات اشد است که در فرض حاضر منتفی میباشد و تفسیر مضیق قوانین کیفری نیز اقتضای چنین برداشتی را دارد.