نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۶۶۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۰۴

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۸/۰۴
شماره نظریه: ۷/۹۸/۶۶۸
شماره پرونده: ۹۸-۲۵-۶۶۸ ک

استعلام:

در قوانین به ویژه قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح موضوع مواد ۱۱۸ و ۱۱۹ و... جرایمی احصاء شده که مجازات مرتکبین تنزیل درجه یا رتبه و اخراج از نیروهای مسلح در نظر گرفته شده است که مجازاتهای مذکور پس از قطعیت حکم در حق محکوم علیه اجرا می‌گردد لیکن مراجع قضایی یا قضات در اجرای این نوع مجازاتها نسبت به بعضی از محکومینی که به هر دلیل در زمان اجرای حکم از خدمت در نیروهای مسلح بازنشسته می‌شوند دجار تردید و تهافت نظر هستند با این توصیف که عده ای معتقدند این نوع مجازاتها در حق محکومینی که بازنشسته شده اند قابل اجرا است و برخی دیگر بر این اعتقادند که پس از نائل شدن به بازنشستگی زمینه اجرای این مجازاتها مرتفع شده و موضوع از مصادیق ماده ۶۳۸ قانون ایین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ است و می بایست به تکلیف مندرج در ماده مذکور عمل و پرونده حسب مورد از طریق دادستان به مراجع تجدید نظر و فرجامخواهی تقدیم گردد علی ایحال با این توصیف ارشاد فرمائید:
آیا اجرای حکم اخراج از خدمت و تنزیل درجه یا رتبه در مورد محکومینی که به هر دلیل به بازنشستگی نائل می گردند امکان پذیر است یا خیر؟
در صورت مثبت بودن پاسخ حسب مورد نحوه اجرا آن به چه نحو خواهد بود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

اخراج از خدمت به معنای قطع رابطه استخدامی و منفک شدن مستخدم از خدمت است، بنابراین با توجه به بازنشسته شدن مستخدم، حکم به اخراج از خدمت یا تنزل درجه و رتبه به لحاظ نبود رابطه استخدامی قابلیت اجرا ندارد و در فرض استعلام که نظامی به علت رسیدگی به جرایم زمان اشتغال، در اجرای مواد ۱۱۸ و ۱۱۹ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ به اخراج از خدمت یا تنزل درجه یا رتبه محکومیت قطعی یافته و حال به لحاظ بازنشستگی، محکومیت اخیر قابل اجرا نیست، دادستان نظامی وفق ماده ۶۳۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی اقدام می‌نماید.