نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۷۶۶ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۶/۰۳
شماره نظریه: ۷/۹۸/۷۶۶
شماره پرونده: ۹۸-۱۶۸-۷۶۶ک
استعلام:
خواهشمند است نقطه نظرات حقوقی پیرامون سوال ذیل جهت بهرهبرداری همکاران قضایی به این دادگستری اعلام شود.
موضوع: الف ملکی را با سند عادی به ب وگذار مینماید سپس الف همان ملک را با سند رسمی به ج منتقل مینماید ب علیه الف به اتهام فروش مال غیر شکایت دادگاه کیفری الف را به تحمل سه سال حبس محکوم در خصوص رد مال به لحاظ اینکه ابطال سند دارای تشریفات خاص خود میباشد ب را به طرح دعوی ابطال سند از طریق محاکم حقوقی ارشاد مینماید شخص ب با استناد به رأی قطعی دادگاه کیفری دادخواست ابطال سند رسمی موصوف را تقدیم دادگاه حقوقی مینماید دادگاه حقوقی نیز با پذیرش دعوی حکم به ابطال سند رسمی را صادر مینماید از رأی صادره تجدیدنظرخواهی میگردد دادگاه تجدیدنظر با این استدلال که امکان ابطال سند رسمی با سند عادی وجود نداشته مال شخص ب در حکم مال تلف شده محسوب وی باید قیمت مال تلف شده را از شخص الف مطالبه نماید ضمن نقض رأی تجدیدنظر خواسته حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده است با توجه به ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری بیان نمایید.
سوال:
۱- آیا رأی دادگاه کیفری در مورد رد مال صحیح است یا خیر؟
۲- آیا رأی دادگاه تجدیدنظر صحیح است یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و ۲- اولا، اظهارنظر راجع به صحت یا سقم آراء مراجع قضایی از حیطه وظایف این اداره کل خارج است.
ثانیا، مجازات قانونی بزه انتقال مال غیر همان مجازات بزه کلاهبرداری است و دادگاه باید علاوه بر صدور حکم به مجازات حبس و جزای نقدی، نسبت به رد مال نیز حکم صادر نماید و در مواردی که در قانون تصریح شده که متهم علاوه بر مجازات، به رد مال نیز محکوم میشود، رد مال یک حکم قانونی است و تعیین تکلیف مال تحصیل شده از جرم نیاز به تقدیم دادخواست ندارد. به همین جهت رد مال غیرمنقول موضوع سند رسمی، مستلزم ابطال سند رسمی انتقال است و مرجع قضائی طبق ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ مکلف است هنگام صدور دستور رد مال، نسبت به ابطال سند انتقال رسمی هم اتخاذ تصمیم نماید.