نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۸۰۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۰۲
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۷/۰۲
شماره نظریه: ۷/۹۸/۸۰۸
شماره پرونده: ۹۸-۱۹۲-۸۰۸ ح
استعلام:
احتراما به استحضار میرساند ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها در تاریخ ۱۳۷۰/۱۲/۱۵ در مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب رسیده است نظر به اینکه در موردی که سند مالکیت ملکی به نام دولت صادر شده است در سال ۱۳۶۹/۸/۲ و در سال ۱۳۷۳ واگذار و احداث بنا به عمل آمده است مطابق بند الف ماده واحده مالکین اولیه در سال ۱۳۹۵ در دیوان عدالت اداری اقدامات تملکی این اداره کل را ابطال نموده و مدعی مطالبه قیمت کارشناسی روز هستند نظر به اینکه اراضی مورد نظر در سال ۱۳۷۳ واگذار و احداث بنا به عمل آمده آیا حقوق قانونی مالکین اولیه پرداخت قیمت منطقهای زمان ابلاغ مصوبه طبق شق اول بند الف ماده واحده میباشد و یا قیمت کارشناسی روز همچنین مالکین اولیه ادعا دارند که چون واگذاری و یا ساخت و ساز بعد از سال ۱۳۷۰ و در سال ۱۳۷۳ به بعد بوده و نه قبل از سال ۱۳۷۰ این اداره کل بایستی قیمت کارشناسی روز را پرداخت نماید خواهشمند است دستور فرمایید نظریه اداره محترم را جهت راهنمایی و کسب تکلیف و اقدام بعدی قانونی این اداره کل را ارشاد و راهنمایی فرمایند.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
سوال مطروحه حاکی از این است که موضوع مشمول ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب ۱۳۷۰/۱۲/۱۵ مجمع تشخیص مصلحت نظام نیست؛ زیرا تا سال ۱۳۷۰ آماده سازی نشده، تخصیص داده نشده و واگذار نگردیده است و به علاوه اقدامات تملیکی دولت به موجب رأی دیوان عدالت اداری ابطال گردیده است، بنابراین مشمول مقررات عمومی است. در این صورت ید دولت بر ملک مذکور قانونی نیست و مالک یا مالکان حق دارند تقاضای خلع ید کنند؛ مگر این که به هر علت امکان خلع ید متعذر باشد که در این صورت مالک میتواند قیمت روز ملک را بر اساس نظر کارشناس مطالبه کند.