نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۹۲۹ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۰
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۹/۱۰
شماره نظریه: ۷/۹۸/۹۲۹
شماره پرونده: ۹۸-۹/۱۶-۹۲۹ ح
استعلام:
با توجه به نص ماده ۲ قانون حمایت از خانواده مصوب ۱۳۹۱ اعلام نمایید آیا در موارد ذیل نیاز به اخذ نظر قاضی مشاور میباشد یا خیر؟
۱- مواردی که تصمیم دادگاه ماهوی و ماهیتی نمیباشد بلکه صرفا شکلی است مانند ابطال دادخواست موضوع مواد ۹۵، ۱۰۷، و ۲۵۹ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
۲- در دعاوی مربوط به اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مرحله واخواهی یا تجدید نظر با عنایت به اینکه هزینه دادرسی مربوط به حقوق دولت میباشد نه زوجه
۳- در خصوص دادخواست تغییر جنسیت که دعوای زوجین نسبت به یکدیگر نمیباشد./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و۲، با توجه به این که وظایف قاضی مشاور موضوع ماده ۲ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ که مشعر بر اظهارنظر در موضوع دعوا ظرف سه روز پس از ختم دادرسی است، در فرض صدور قرار ابطال دادخواست یا رد دعوا، از آن جا که دادگاه در مورد موضوع دعوا اتخاذ تصمیم نمیکند، و تصمیم شکلی میگیرد، موجبی برای جلب نظر قاضی مشاور وجود ندارد. در مورد اعسار از پرداخت هزینه دادرسی با توجه به اطلاق موضوع دعوای مذکور در ماده ۲ یاد شده، دادگاه ملزم به کسب نظر قاضی مشاور میباشد.
۳- هرچند صدر ماده ۲ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، رسمیت جلسات دادگاه خانواده را مقید به حضور قاضی مشاورکرده است، اما با توجه به ذیل این ماده که اظهارنظر قاضی مشاور را صرفاً در خصوص دعاوی، مفید آثار قلمداد کرده است، لذا الزام به حضور قاضی مشاور مربوط به دعاوی میباشد و در خصوص امور دیگری که در صلاحیت دادگاه خانواده است و جنبه غیرترافعی دارد، از جمله تغییر جنسیت، اخذ نظر قاضی مشاور الزامی نیست.