نوع انشاء رای در محق نبون خواهان

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۴۰۰-۷۸۹۸
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۲/۰۵
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر

موضوع

نوع انشاء رای در محق نبون خواهان

پرسش

آیا تفاوتی در نوع انشا محق نبودن خواهان دعوی وجود دارد؟ به عبارت بهتر آیا در انشا عباراتی چون حکم به بطلان دعوی یا حکم به بی حقی خواهان و یا عدم ثبوت دعوی خواهان تفاوتی وجود دارد؟

نظر هیئت عالی

با توجه به ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی چنانچه دادگاه پس از ورود در ماهیت امر حقانیت خواهان را احراز نکند بنابر مستنبط از ماده ۱۲۰ ق.آ.د.م و رویه قضایی در دعاوی به خواسته مطالبه وجه نقد یا سایر اموال از اصطلاح حکم به بی حقی و در سایر دعاوی از اصطلاح حکم به بطلان دعوا استفاده نموده و حکم مقتضی صادر می نماید و قانونگذار مسامحتا در ماده ۱۲ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی در خصوص اعسار از عبارت حکم به رد دعوی استفاده کرده است. در حالی که قرار رد دعوا ناظر بر اتخاذ تصمیم نهایی غیر ماهوی است و به لحاظ شکلی دعوای طرح شده را رد کرده است و در صورتی که در ماهیت امر دعوی را نپذیرد حکم به بی حقی یا بطلان دعوا صادر و اعلام می نماید.

نظر اکثریت

میان دعاوی مالی و غیرمالی متفاوت است. در دعاوی مالی از حکم به بی حقی خواهان استفاده می شود ولی در دعاوی غیرمالی حکم به بطلان دعوی صادر می گردد.

نظر اقلیت

وجه تمایز در صدور رای در اظهار نظر شکلی و ماهوی است در اظهارنظر شکلی از واژه قرار استفاده می شود و در ماهوی از واژه حکم استفاده می شود. در مجموع قوانین مرتبط با آیین دادرسی مدنی پسوند رد در خصوص قرارها ذکر شده است. ولی در ماهوی چنین پسوندی ذکر نشده است. نظر ابرازی: فی الواقع دعوی چیست؟ دعوی اختلاف حقوقی بین افراد است که به دادگاه کشیده می شود. اصولا دعوی آن چیز طرح شده است. دعوا شکل و قالب است برای طرح یک خواسته. صحبت از دعوی فقط در شکل ممکن است. اگر از شکل گذر شود به خواسته پرداخته میشود. وقتی از شکل ایرادی گرفته شود قرار صادر می گردد ولی اگر دعوی کامل بود دیگر راجع به دعوی بحثی به میان نمی آید و وارد ماهیت یعنی خواسته می شود. از این حیث حکم به رد اشتباه است چراکه گفته شد ایراد در دعوی با قرار نگارش می گردد.