نوع مسئولیت شرکای جرم در رد مال
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۷۷۱
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۰/۱۷
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر طبس
موضوع
نوع مسئولیت شرکای جرم در رد مال
پرسش
در جرایمی همچون سرقت کلاهبرداری و انتقال مال غیر که دادگاه ضمن صدور حکم کیفری در خصوص رد مال نیز حکم صادر می نماید؛ در صورتی که جرم به صورت مشارکتی واقع شده و علیرغم تحقیقات دادسرا و دادگاه میزان مسیولیت هر یک از شرکا مشخص نگردد حکم به رد مال چگونه خواهد بود؟ (تساوی یا تضامن)
نظر هیئت عالی
حدود مسیولیت مدنی شرکا جرم بر اساس قواعد عام مسیولیت مدنی مشخص می گردد تضامن در مسیولیت استثنا و محتاج نص است لهذا در مانحن فیه مسیولیت شرکا به نحو تساوی می باشد؛ نظریه اکثریت در حد مرقوم تایید می گردد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه در فرض سوال و در صورت مشخص نشدن میزان مسیولیت هر یک از شرکا اصل بر تساوی است لذا مسیولیت شرکا در رد مال نیز به صورت مساوی و بالمناصفه خواهد بود؛ زیرا نظریه مسیولیت تضامنی اختصاص به حقوق تجارت داشته و در فقه و حقوق مدنی کشور ما جایگاه آن چنانی ندارد.ضمن این که این نظر با رویه غالب قضایی نیز همخوانی دارد.
نظر اقلیت
با توجه به مبانی؛ همچون رعایت حقوق بزه دیده و تلاش برای جبران خسارت مطلوب تر برای او می توان رای بر مسیولیت تضامنی شرکای جرم در رد مال داد. ضمن آن که در مباحث مربوط به غصب و استیلا بر مال غیر به نحو عدوان نیز مسیولیت تضامنی پذیرفته شده و این نظریه اختصاص به مباحث حقوق تجارت ندارد.