وجه تمایز محاربه و سرقت مسلحانه در اماکن عمومی و معابر
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۶/۱۶
برگزار شده توسط: استان البرز/ شهر کرج
موضوع
وجه تمایز محاربه و سرقت مسلحانه در اماکن عمومی و معابر
پرسش
اخیراً در بزرگراه نیایش فردی در ترافیک با سلاح سرد (قمه) اقدام به سرقت مسلحانه از راننده خانم خودرو مینماید و فیلم آن نیز در فضای مجازی منتشر میگردد که موجب جریحهدار شدن احساسات عمومی گردیده است. با این مقدمه این سوال مطرح میشود که آیا عمل سارق میتواند مصداق عنوان محاربه باشد؟
نظر هیات عالی
با توجه به تعریف ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی در تعریف محاربه سوء نیت خاص مرتکب شرط تحقق این بزه نمیباشد و چنانچه از نتیجه رفتار مرتکب ناامنی در محیط ایجاد شود بزه محاربه تحقق پیدا میکند ولی در موضوع خاص، اقدام متهم با محاربه انطباق ندارد چون رفتار متهم در ایجاد ناامنی در محیط تاثیری نداشته بلکه پخش فیلم از ناحیه دیگران در این اقدام موثر بوده و در این صورت نمیتوان نتیجه حاصل از اقدام دیگران را به این مرتکب تحمیل کرده و اقدام صورت گرفته سرقت مسلحانه ماده ۶۵۲ قانون تعزیرات میباشد.
نظر اکثریت
مطابق با ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی در جرایم مقید به خصوص جرم محاربه احراز سونیت خاص یعنی ایجاد قصد ناامنی، مهم و رکن اساسی میباشد و لیکن در اتفاق بزرگراه نیایش سوء نیت خاص متهم صرفاً سرقت بوده است. شان نزول آِیه ۳۳ سوره مائده به عنوان منبع جرم محاربه و معنای لغوی کلمه محاربه بیانگر این است که عمل فوق نمیتواند از مصادیق ماده ۲۸۱ باشد.
نظر اقلیت
در پرونده مورد نظر تمامی ارکان ماده ۲۷۹ من جمله کشیدن سلاح و ترسیدن مردم و ایجاد ناامنی در محل محرز میباشد لذا قطعاً مثال مورد نظر مصداق عنوان محاربه میباشد و با توجه به ذیل ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی علم به وقوع ناامنی ناشی از فعل ارتکابی برای احراز سوءنیت خاص مرتکب کفایت میکند. اگر بردن مال به نحوی باشد که سبب ایجاد ناامنی و رعب و وحشت مردم گردد قطعاً جرم محاربه محقق میگردد.