وضعیت استمرار انفاق پدر بر فرزند ذکور بعد از بلوغ و رشد وی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۹/۰۹/۰۷
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهر
موضوع
وضعیت استمرار انفاق پدر بر فرزند ذکور بعد از بلوغ و رشد وی
پرسش
در یک پرونده پدر به پرداخت نفقه به فرزند ذکورش تا زمان واجب¬ال نفقه بودن وی محکوم شده است. حال این فرزند رشید شده و همچنان اقدام به دریافت نفقه می¬کند و پرداخت نفقه مورد اعتراض محکوم¬علیه قرار گرفته است که فرزندش استحقاق دریافت نفقه را ندارد و این سوال مطرح شد که فرزند ذکور تا چه زمانی واجب¬ال نفقه است و برای اثبات این موضوع توسط محکوم¬علیه که محکوم¬له مستحق دریافت نفقه نیست آیا نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه است یا به صرف درخواست کفایت می¬کند؟
نظر اکثریت
نظر اکثریت: به موجب ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی کسی مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم سازد و طبق ماده ۱۱۹۸ همین قانون کسی ملزم به انفاق است که متمکن از دادن نفقه باشد یعنی بتواند نفقه بدهد؛ بدون این که از این حیث در وضع معیشت خود دچار مضیقه شود. بنابراین برای استحقاق نفقه سن خاصی شرط نیست؛ بلکه باید به وضعیت مالی منفق و منفق علیه توجه کرد. لذا اگر منفق از لحاظ مالی متمکن باشد و منفق¬علیه ندار باشد یا نتواند با اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را تامین کند در این صورت واجب¬ال نفقه محسوب می¬شود و به موجب رای دادگاه محکوم¬علیه مکلف به پرداخت نفقه خواهد بود و در صورتی که محکوم¬علیه ثابت کند شرط ندار بودن برای منفق¬علیه منتفی شده است دادگاه می¬تواند از اجرای حکم خودداری کند و نیاز به تقدیم دادخواست نیست.
نظر اقلیت
هر چند که در قانون برای استحقاق نفقه فرزندان سن خاصی مقرر نشده است؛ ولیکن با توجه به قوانین موضوعه که برای فرزندان مستخدمین جهت برخورداری از امتیازات و حق عایله¬مندی شرایط سنی پیش¬بینی کرده است برای فرزندان ذکور اصل بر این است که تا سن رشد واجب¬ال نفقه هستند و به محض رسیدن به این سن پرداخت نفقه باید قطع شود و اگر پس از این سن فرزند پسر مدعی نداربودن و مستحق نفقه باشد باید با تقدیم دادخواست و اثبات موضوع از آن بهره¬مند شود و برای جلوگیری از اجرای حکم نیاز به تقدیم دادخواست توسط محکوم¬علیه نیست؛ بلکه با اثبات موضوع برای دادگاه در مرحله اجرا می¬توان از اجرای حکم جلوگیری کرد.