وظیفه دادسرا نسبت به اخذ سوابق محکومیتهای غیر موثر
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۳/۰۳/۰۳
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند
موضوع
وظیفه دادسرا نسبت به اخذ سوابق محکومیتهای غیر موثر
پرسش
در مواردی که پرونده با صدور کیفرخواست از دادسرا به دادگاه ارسال میگردد با توجه به این که شعب دادگاههای کیفری بعضاً عقیده بر آن دارند که دادسرا در مرحله تحقیقات مقدماتی میبایست نسبت به استعلام روند اجرای کلیه سوابق محکومیت کیفری متهم (اعم از موثر یا غیرموثر) اقدام نماید و بعضاً نیز پرونده را جهت رفع نقص به دادسرا اعاده مینمایند. حال آن که متهمین گاهاً دارای سوابق متعدد کیفری در حوزههای قضایی مختلف میباشند که این امر موجب اطاله روند رسیدگی مقدماتی و بازداشت طولانی مدت متهمین میگردد و نظر به این که به صراحت بند ج ماده ۲۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری نیز دادسرا صرفاً موظف به قید سوابق محکومیت موثر متهم در کیفرخواست میباشد. حال با توجه به لزوم ایجاد وحدت رویه در حوزههای قضایی استان و حل اختلاف بین دادسرا و دادگاه؛ کدام نظر به صواب نزدیکتر است؟
نظر هیات عالی
اولاً: نیازی ندارد که سوابق غیر موثر در کیفرخواست قید گردد. ثانیاً: تبصره ۱ ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی این حق را برای دادگاه قائل شد که سوابق کیفری را خواستار شود. ثالثاً: اطلاع از سوابق کیفری غیر موثر برای تعیین مجازات مناسب طبق معیارهای ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی لازم است.
نظر اکثریت
به صراحت بند ج ماده ۲۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری، دادسرا صرفاً مکلّف به درج سابقه محکومیت موثر کیفری متهم در کیفرخواست میباشد. صرف نظر از آن، درج سوابق غیرموثر به اصول دادرسی منصفانه لطمه وارد میکند و حق حریم خصوصی و اصل منع تجسّس را درباره متهم خدشهدار میکند. مضافه بر این، کیفرخواست به طرف مقابل ابلاغ میگردد و چنان چه سوابق غیرموثر نیز در کیفرخواست قید گردد، طرف دعوا نیز از سوابق شخص مطلع میگردد و این خلاف سنّت و رویه قانونگذار است. آنچه مهم است تشخیص سوابق موثر از غیرموثر است که قطعاً با بررسی تمامی سوابق شخص محقّق خواهد شد. نکته حائز اهمیت این است که در پروندههای مربوط به جرایم مواد مخدر به جهت اثرگذار بودن سوابق و لزوم رعایت قاعده جمع به نظر میرسد درج کلیه سوابق به جهت تاثیر آن در مجازات لازم خواهد بود. اضافه بر این، اساس حکم مقرّر در ماده ۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری، تحقیقات دادسرا باید کامل باشد. در پروندههای مرتبط با مواد مخدر زمانی میتوان گفت تحقیقات کامل است که سوابق متهم نیز اخذ و ضمیمه شده باشد.
نظر اقلیت
با توجه به تاثیرگذار بودن شخصیت متهم در تعیین میزان مجازات و در برخی جرایم لزوم تشکیل پرونده شخصیت به نظر میرسد درج کلیه سوابق در کیفرخواست لازم خواهد بود.