کیفیت اعاده دادرسی به جهت سابقه رسیدگی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۳/۰۴/۲۱
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر دیواندره

موضوع

کیفیت اعاده دادرسی به جهت سابقه رسیدگی

پرسش

در یک پرونده کیفری مجازات متهم، سه سال حبس مورد حکم قرار گرفته است. در دادگاه تجدیدنظر همان حکم تایید شد و نسبت به آن تقاضای اعاده (به این دلیل که مقدار مجازات با جرم متناسب نبوده) پذیرفته شد و پرونده به دادگاه هم عرض دادگاه تجدیدنظر اعاده گردیده است که مجدد همان حکم در دادگاه تجدیدنظر بدون هیچ تغییری تایید و قطعی اعلام می‌گردد. آیا می‌توان نسبت به آن رای؛ مجدد بر همان مبنا اعاده دادرسی نمود؟

نظر هیات عالی

در فرض اعاده دادرسی شعبه همعرض در صورتی که جهت مورد ادعای دیوان عالی کشور را نپذیرد اقدام به تایید رای نمی‌کند چون رای در دیوان نقض نشده و صرفاً تجویز شده است و دادگاه تجدیدنظر صرفاً باید قرار رد صادر نماید و چون بر این اساس در رای جدید محکومیتی وجود ندارد و در هر صورت باید از رای اول، درخواست اعاده دادرسی جدید تقدیم کند و با توجه به اینکه در دادگاه تجدیدنظر اخیر حکمی صادر نشده امکان اعاده دادرسی مجدد از رای اولی وجود دارد.

نظر اکثریت

در فرض مذکور از آنجایی که مبنای اعاده دادرسی عدم تناسب فی‌مابین جرم و مجازات بوده و همین امر توسط دیوان عالی کشور تایید و پرونده جهت رسیدگی مجدد اعاده گردیده؛ لذا می‌بایست دادگاه هم عرض نسبت به برقراری تناسب فی مابین جرم و مجازات اقدام و در همان راستا رای مقتضی صادر می‌نمود. از انجائیکه رای نخست اساسا مخدوش بوده صدور رای برهمان مبنا بدون درنظر گرفتن نظر دیوان خلاف اصول اعاده بوده و مجدد می‌توان نسبت به همان اعاده دادرسی نمود کما اینکه شق پایانی ماده ۴۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری نیز به آن اشاره نموده است.

نظر اقلیت

مستند به ماده ۴۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری نسبت به رای که سابق برآن به جهتی از جهات قانونی اعاده دادرسی شده است نمی‌توان به همان جهت اعاده دادرسی نمود که در مانحن فیه از آنجایی که رای صادره خلاف قانون و بدون رعایت اصل متناسب بودن صادر گردیده؛ لذا همانگونه که خود ماده نیز اشاره داشته فقط می‌توان به لحاظ خلاف قانون بودن رای، درخواست اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری نمود و اعاده دادرسی اعتبار امر مختومه را دارد.