کیفیت رسیدگی پس از نقض رای در دیوان عالی کشور

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۱۱/۳۰
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر بوشهر

موضوع

کیفیت رسیدگی پس از نقض رای در دیوان عالی کشور

پرسش

در پرونده ای برای سه نفر از سربازان به اتهام جاسوسی و برای ۱۷ نفر دیگر به اتهام قراردادن اطلاعات خیلی محرمانه به افراد فاقد صلاحیت، کیفرخواست صادر و دادگاه نظامی یک اتهام متهمان جاسوسی را تغییر و همان اتهام متهمین دیگر دانسته و برای برخی از متهمین حبس صادر نموده و برخی دیگر را تبرئه نموده است. با اعتراض دادستان نظامی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و شعبه ای از دیوان اتهامات متهمین اصلی را جاسوسی و اتهام سایر متهمین را معاونت در جاسوسی تشخیص و رای نخستین را نقض و رسیدگی را به شعبه هم عرض (استان فارس یا کهگیلویه و بویراحمد) ارجاع داده است. سوال: ۱- آیا رعایت مقررات مربوط به مواد ۳۸۴ الی ۳۸۹ ق آ د ک در دادگاه اخیر نیز باید رعایت شود یا اینکه به لحاظ رعایت آن در دادگاه قبلی، دادگاه اخیر صرفا نسبت به تعیین وقت رسیدگی و احضار و دعوت طرفین اقدام می کند؟ ۲- شعبه مرجوع الیه مکلف به تبعیت از نظر دیوان عالی کشور است یا اینکه به اتهامات مندرج در کیفرخواست می‌بایست رسیدگی کند؟ ۳- چنانچه دادگاه مزبور با نظر دیوان موافق باشد آیا می‌بایست پرونده را برای اصلاح کیفرخواست به دادسرای صادر کننده کیفرخواست ارسال کند یا اینکه خود نسبت به اصلاح اتهامات اقدام می کند؟

نظر هیات عالی

شعبه محترم دیوان عالی کشور فقط دادنامه را نقض نموده و تشریفات رسیدگی چنانچه قبلا رعایت شده (تعیین وکیل، احضار، اعلام ایراد و اعتراض) به قوت خود باقیست و دادگاه مرجوع علیه فقط جلسه مقدماتی اداری تشکیل و در این جلسه تصمیمات قانونی را وفق ماده ۳۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ می نماید. دادگاه در این مورد برابر بندهای (ب)و (پ) ماده ۴۷۰ قانون آیین دادرسی کیفری رفتار و پس از ورود به ماهیت موضوع، رسیدگی و انشای رای می نماید. دادگاه می‌تواند بر مفاد رای دادگاه قبلی اصرار کند در این خصوص وفق مقررات بند (پ) ماده ۴۷۰ قانون یاد شده اقدام می‌گردد.

نظر اتفاقی

با نقض رای و ارجاع آن به شعبه هم عرض مثل این است که پرونده تازه شروع شده است و مواد ۳۸۴ الی ۳۸۹ باید رعایت گردد در خصوص سوال ۲ دادگاه مکلف به تبعیت از نظر دیوان نیست که ماده ۴۶۹ موارد نقض را مطرح نموده است.