ابطال سند مالکیت به دلیل عدم رعایت غبطه صغیر از طرف ولی قهری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۶/۱۰/۰۶
برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر بجنورد

موضوع

ابطال سند مالکیت به دلیل عدم رعایت غبطه صغیر از طرف ولی قهری

پرسش

فردی به نام (الف) با ولایت قهری از فرزند صغیرش یک باب منزل متعلق به وی را به فرد دیگری در قبال اخذ مبلغ می فروشد و سند مالکیت به نام خریدار تنظیم می شود. آقای (الف) فوت می کند و قیم طفل صغیر به ادعای عدم رعایت غبطه در فروش و انتقال ملک به ثالث دادخواست ابطال سند مالکیت تقدیم می کند اکنون با توجه به عدم تخلف از موازین قانونی با مقایسه مواد ۱۱۸۰ و ۱۱۸۱ و ۱۱۸۴ قانون مدنی آیا دعوای ابطال سند مالکیت قابلیت استماع دارد؟

نظر هیئت عالی

کسی که به نمایندگی از طرف قانون مال دیگری را اداره می کند مانند پدر و جد پدری باید در اداره امور مولی علیه خود در حدود متعارف غبطه و مصلحت او را رعایت کند. با اتخاذ ملاک از مواد ۱۱۸۴ و ۱۱۸۶ قانون مدنی اختیارات ولی قهری (پدر یا جد پدری) محدود و رعایت غبطه و مصلحت مولی علیه الزامی است. به نحوی که اگر برای مولی علیه خود معامله ای بدون مصلحت وی انجام دهد و این امر به اثبات رسد آن معامله باطل است. در سوال مطروحه ولی قهری در زمان حیاتش معامله ای انجام داده که در آن غبطه و مصلحت صغیر رعایت نشده است اکنون با فوت ولی قهری و نصب قیم برای او قیم می تواند به همین جهت دادخواستی برای ابطال معامله به دادگاه تقدیم کند. در صورت احراز صحت ادعا دادگاه حکم به ابطال معامله خواهد داد و باب مراجعه به دادگاه برای ابطال سند رسمی باز است و ابطال آن بلااشکال و قانونی است.

نظر اکثریت

نظر اول: در فرض سوال دعوا قابلیت استماع دارد چون در ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی چنین موضوعی مورد تصریح قانونگذار قرار گرفته است و در صورت عزل ولی قهری مشخص می شود که وی در زمان وقوع بیع رعایت غبط را نکرده است. ولی موضوعی که هست عنوان شده دعوای ابطال سند که به نظر باید دعوای ابطال معامله در بدو امر مطرح شود و ابتدا به ساکن نمی توان طرح دعوای سند رسمی مالکیت را که طبق تشریفات قانونی صادر شده خواست.

نظر اقلیت

طبق اصل صحت عقود عدم پذیرش چنین دعوایی موردنظر است.