احراز عسر و حرج در فرض عدم پرداخت نفقه

رأی خلاصه جریان پرونده

در این پرونده ا. ج. به وکالت از ن. پ. ح. ع. در مورخه ۹۹/۱۰/۳۰ با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به طرفیت ی. ا. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در ۹۴/۱۱/۱۷ با خوانده ازدواج نموده لیکن زوج محکوم به پرداخت نفقه شده و پرداخت نمی کند. شعبه *چاراویماق در مورخه ۹۹/۱۱/۳۰ تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه درخواست طلاق با اعمال وکالت نموده از طرفی موکل باتوجه به کراهت نیز همه حقوق خود را ابرای می کند. خوانده گفته نفقه را پرداخت کردم. و تخلفی از شرط نشده است. و اگر کارت بدهد ماهانه را هم می دهم. دادگاه به داوری ارجاع نموده است. به موجب دادنامه مورخه ۹۹/۵/۲۰ زوج به پرداخت نفقه زوجه از *لغایت ۹۸/۱۲/۳ و سال ۹۹ محکوم گردیده است.ص ۵۳- دعوی تمکین زوج رد شده است.ص ۵۴ طبق دادنامه مورخه ۹۹/۵/۲۷ محکومیت نفقه صرفا در مورد ۶ ماه تایید شده است.ص ۵۶ داور زوجه نظر به عدم سازش داده است. داور زوج اعلام کرده ایشان حاضر به سازش میباشد. دادگاه در مورخه ۱۴۰۰/۲/۶ تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته: مهریه را در قبال طلاق بذل و در مورد سایر حقوق مالی ادعایی ندارم. باکره هستم. وکیل زوجه گفته نفقه پرداخت نشده است. و موکل در عسر و حرج می باشد. طبق فیش ارائه شده نفقه در ۹۹/۸/۱۴ واریز شده است. ص ۹۱ دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۵/۲۰ باتوجه به اینکه نفقه مورد حکم پرداخت شده و شرط محقق نیست حکم بربطلان دعوی خواهان صادر نموده است. اقای ا. ج. به وکالت از ن. ب. پ. ح. ع. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است.و به کراهت موکل و بذل حقوق مالی و اینکه زوجه ۵ سال است.که عقد شده و رها و بلاتکلیف است. اشاره نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۷/۲۲ دادنامه بدوی را تایید نموده است. وکیل زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۰۰۰ *۰۰/۷/۲۲ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجامخواهی اقای ا. ج. ز. به وکالت از ن. ب. پ. ح. ع. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۷/۲۲ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *چاراویماق حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا در جلسه اول دادرسی وکیل زوجه صرفنظر از تخلف از شرط به کراهت موکل اشاره نموده و بابت ان اعلام کرده موکل مهریه و سایر حقوق مالی خود را بذل می نماید. لیکن دادگاه به این خواسته در راستای ماده ۱۱۴۶ و ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی رسیدگی ننموده است. ثانیا اینکه کراهت امری درونی است.و صرف بیان ان کافی است.و کراهت می تواند از مصادیق بارز مشقت زوجه در زندگی و عسر وحرج مندرج در ماده ۱۱۳۰ ذکر شده و تبصره ان باشد. ثالثا اینکه باتوجه به زمان عقد زوجین در سال ۹۴ و عدم تشکیل زندگی مشترک در این مدت و رد دعوی تمکین زوج به علت تامین حقوق مالی زوجه قطعا کراهت بوجود امده باعث عسرو حرج شدید می گردد. که در لایحه تجدیدنظرخواهی نیز وکیل اشاره نموده و مورد توجه قرار نگرفته است. رابعا اینکه نظریه داوری نیز بر عدم سازش است.و جدایی طولانی زوجین به مدت ۶ سال نیز در تایید همین نظریه است. خامسا اینکه زوجه مدام باید برای نفقه خود به محاکم مراجعه و با صدور حکم و الزام ان را دریافت نماید. اگر چه پرداخت نفقه با الزام ممکن است.موجب تحقق شرط عقد نگردد. لیکن قطعا برای زوجه ای که باید جهت حقوق مالی روزمره خود به محاکم مراجعه نماید. عسر و حرج ایجاد می شود. و همین رفتارها نیز موجب کراهت گردیده است. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۰/۱۰/۹
شعبه *
رییس شعبه : ج. ق. مستشار: س. م. ت.