اساسنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی مصوب ۱۳۹۴/۱۱/۲۶

مقدمه
به منظور بهره گیری مطلوب از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی در محیط جدید بین المللی با استفاده از فعالیت و تجارب گذشته سازمان در روابط فرهنگی تبلیغی خارج از کشور اساسنامه «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» که در این اساسنامه اختصاراً «سازمان» نامیده می‌شود، به شرح زیر اصلاح می‌شود:

فصل اول- کلیات

ماده ۱:
سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل، رسما وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و بر اساس رهنمود های مقام معظم رهبری و تصمیمات شورای عالی با رعایت سیاست خارجی نظام، منحصراٌ بر طبق مقررات این اساسنامه فعالیت می کند.

تبصره: آیین‌نامه اجرایی نحوه تامین هماهنگی بین سازمان و وزارت امور خارجه با همکاری آن وزارت تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید.

ماده ۲: اهداف سازمان
۱. احیاء و گسترش تفکر و معارف اسلامی در جهان به منظور بیداری مسلمانان و ابلاغ پیام اسلام راستین به جهانیان.
۲. آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و اهداف و مواضع انقلاب اسلامی و تبیین جایگاه آن برای مردم جهان
۳. گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان.
۴. تقویت و تنظیم مناسبات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با سایر کشورها و سازمان های فرهنگی بین المللی
۵. عرضه صحیح فرهنگ و تمدن ایران و ویژگی های فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی آن
۶. فراهم آمدن زمینه های وحدت میان مسلمانان و تشکیل جبهه واحد بر اساس اصول مسلم اسلامی
۷. مقابله فکری با فرهنگ ضد دینی، اسلام ستیزی و شیعه هراسی و آگاه کردن مسلمانان نسبت به توطئه های تفرقه انگیز دشمنان و دفاع از حقوق مسلمانان
۸. رشد و ارتقاء و اصلاح وضع فرهنگی، تبلیغی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان به ویژه پیروان اهل البیت (علیهم السلام) در جهان.

ماده ۳ - وظایف سازمان

الف: سیاست گذاری، برنامه ریزی، هدایت، هماهنگی، نظارت و ارزیابی
۱. سیاست گذاری، برنامه ریزی و هماهنگی در اجرای کلیه فعالیت های فرهنگی - تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری.
۲. هدایت، نظارت و پشتیبانی فعالیت های فرهنگی بخش غیردولتی در خارج از کشور
۳. پیگیری و نظارت بر حسن اجرای موافقت نامه ها، اسناد همکاری و برنامه مبادلات فرهنگی، هنری و تبلیغی با سایر کشورها
۴. هدایت و حمایت مادی و معنوی از شخصیت ها، انجمن ها و تشکل های اسلامی و مردمی فعال در مسایل فرهنگی - تبلیغی خارج از کشور و نظارت بر فعالیت های آنان
۵. گردآوری و ساماندهی مدیریت اطلاعات و دانش راهبردی مورد نیاز روابط فرهنگی بین المللی جمهوری اسلامی ایران
۶. برنامه ریزی فرهنگی و تبلیغی برای ایرانیان و علاقه مندان به فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی در خارج از کشور
۷. تعیین ضوابط و مقررات ناظر بر تهیه و انتشار کتب، نشریات و سایر محصولات فرهنگی - تبلیغی برای خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن.

ب - فعالیت های مطالعاتی و تحقیقاتی
۱. رصد فرهنگی محیط بین المللی و ترازیابی موقعیت اسلام و ایران در این محیط و ظرفیت های فرهنگی بین المللی جمهوری اسلامی ایران
۲. مطالعه و بررسی به منظور شناخت شیوه های مطلوب معرف علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی.
۳. انجام مطالعات و تحقیقات فرهنگی بین المللی و حمایت از پژوهش های اسلامی به ویژه در زمینه شناخت ادیان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جریان های فکری جوامع مختلف.
۴. شناخت جمعیت ها، انجمن ها، جریان های رسانه ای و شخصیت های فرهنگی و مذهبی جهان به ویژه کشورهای اسلامی.

ج. امور اجرایی
۱. ایجاد زمینه و هماهنگی برای عقد موافقت نامه ها و قرارداد های لازم به منظور مبادلات فرهنگی، علمی، آموزشی، هنری، سینمایی، جهانگردی، خبری، مطبوعاتی، ورزشی و امدادی و در صورت ضرورت شرکت در جلسات سازمان های فرهنگی منطقه ای و بین المللی با همکاری دستگاه های اجرایی ذیربط.
۲. همکاری های فرهنگی و تبلیغی با مراکز اسلامی و فرهنگی سایر کشورها و سازمان های منطقه ای و بین المللی
۳.کمک به ایجاد و گسترش فعالیت های حوزوی و دانشگاهی در خارج از کشور
۴. ایجاد، توسعه و اداره کلیه امور نمایندگی های فرهنگی ایران و مراکز اسلامی و فرهنگی وابسته به جمهوری اسلامی ایران در خارج و تعیین نمایندگان فرهنگی و تبلیغی و نظارت بر اجرای وظایف آنها
۵. گزینش، آموزش، سازماندهی و اعزام مبلغ و مربی دینی به خارج از کشور
۶. برگزاری گردهمایی ها، جشنواره ها و نمایشگاه های فرهنگی و تبلیغی و مراسم عمومی در خارج از کشور
۷. اشاعه و گسترش زبان و ادبیات فارسی و تقویت کرسی های زبان فارسی و مراکز ایرانشناسی
۸. تالیف، ترجمه و انتشار کتب و نشریات مناسب به منظور معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و تبادل فرهنگی با سایر کشورها.

ماده ۴: مدت فعالیت سازمان نامحدود است.

ماده ۵. مرکز سازمان در تهران است و سازمان می‌تواند بر اساس مفاد این اساسنامه و اهداف فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران، به تاسیس نمایندگی و توسعه فعالیت های خود در خارج از کشور اقدام نماید.

ماده ۶: کلیه نهادها و موسسات دولتی و غیردولتی که از بودجه عمومی کشور و یا تسهیلات جمهوری اسلامی ایران استفاده می کنند مکلفند فعالیت های فرهنگی تبلیغی خود در خارج از کشور را با هماهنگی سازمان به انجام برسانند.

تبصره ۱: نحوه همکاری بین مجمع تقریب مذاهب اسلامی و مجمع اهل بیت و بنیاد سعدی با سازمان بر اساس آیین‌نامه ای خواهد بود که به تصویب شورای عالی سازمان می‌رسد.

تبصره ۲: سازمان می‌تواند در صورت ضرورت و با تصویب شورای عالی بخشی از فعالیت ها و امور اجرایی خود در خارج از کشور را از طریق سایر دستگاه ها و نهاد ها و موسسات به انجام برساند.

ماده ۷: منابع مالی
منابع مالی سازمان عبارتند از:
۱. کمک دولت از محل اعتبارات عمومی در ردیف مستقل بودجه سالیانه کل کشور
۲. درآمدهای ناشی از فعالیت های فرهنگی و تبلیغی سازمان در خارج از کشور
۳. کمک بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی
۴. کمک های دریافتی از محل وجوه شرعیه
۵. سایر درآمدهایی که منبع آن به تصویب شورای عالی سازمان برسد.

فصل دوم - ارکان

ماده ۸: ارکان سازمان
ارکان سازمان عبارتند از:
۱. شورای عالی
۲. رئیس سازمان

ماده ۹: ترکیب شورای عالی
شورای عالی مرکب از اعضای زیر می‌باشد که با حکم مقام معظم رهبری منصوب می‌شوند:
الف. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس شورا)
ب. وزیر امور خارجه
ج. رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
د: رئیس سازمان تبلیغات اسلامی
ه-: دبیر کل مجمع تقریب مذاهب اسلامی
و: دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت (ع)
ز: معاون ارتباطات بین المللی دفتر مقام معظم رهبری
ح: رئیس جامعه المصطفی (ص) العالمیه
ط: رئیس بنیاد سعدی
ی: پنج نفر از شخصیت های علمی و فرهنگی به انتخاب مقام معظم رهبری
ک: رئیس سازمان

تبصره: دبیرخانه شورای عالی در سازمان مستقر است و دبیر شورا به پیشنهاد رئیس سازمان و تایید شورای عالی و حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب می‌شود.

ماده ۱۰: اختیارات و وظایف شورای عالی
۱. بررسی و تعیین سیاست ها و راهبردهای کلی و ضوابط حاکم بر امور و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
۲. بررسی و تصویب طرح ها و برنامه های بلندمدت و میان مدت سازمان
۳. بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه و منابع قابل تخصیص
۴. بررسی و تصویب مقررات و آیین‌نامه های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان
۵. بررسی و تصویب آیین‌نامه اعزام نمایندگان فرهنگی
۶. نظارت بر حسن اجرای سیاست ها و ارزیابی عملکرد و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
۷. اظهارنظر و تایید پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر معرفی رئیس سازمان.

تبصره: شورای عالی می‌توانند به منظور نظارت بر فعالیت ها و برنامه های سازمان از وجود افراد صاحب نظر و با صلاحیت به عنوان بازرس استفاده نماید. رئیس سازمان موظف است تسهیلات لازم را برای حسن اجرای وظایف آنان فراهم آورد.

ماده ۱۱: تشکیل جلسات شورا
شورای عالی هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه خواهد داد و در صورت لزوم جلسات فوق العاده با پیشنهاد رئیس سازمان یا هر یک از اعضا و تایید ریس شورا برگزار می‌شود.

ماده ۱۲: جلسات شورا با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می یابد و مصوبات آن با اکثریت آرای حاضر و حداقل ۸ رای معتبر خواهد بود.

تبصره: در غیاب رئیس شورا یکی از اعضاء به انتخاب شورا عهده دار اداره جلسه خواهد بود.

ماده ۱۳(منسوخ ۱۴۰۲/۰۳/۳۰): ترتیب انتخاب رئیس سازمان
رئیس سازمان از میان اشخاص مدیر و مجرب در امور فرهنگی بین المللی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد و پس از تایید شورای عالی و موافقت مقام معظم رهبری، با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مدت سه سال منصوب می‌شود. تجدید انتخاب وی بلامانع است و از حقوق و مزایای همترازی وزراء استفاده می‌نماید.

تبصره: رئیس سازمان در صورت استعفاء یا اتمام دوره تصدی با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تا تعیین رئیس جدید به مدت سه سال کماکان عهده دار مسئولیت های محوله در اساسنامه خواهد بود.

ماده ۱۴: اختیارات و وظایف رئیس سازمان
۱. تهیه و تنظیم خطوط مشی؛ سیاست ها و راهبردهای کلی حاکم بر امور و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور و ارائه به شورای عالی
۲. تهیه و تنظیم طرح ها و برنامه های بلندمدت و میان مدت برای پیشنهاد به شورای عالی
۳. تهیه و تنظیم برنامه و بودجه سالانه سازمان و پیشنهاد به شورای عالی
۴. تهیه و پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی سازمان و هرگونه تغییر یا اصلاح بعدی در آن برای بررسی و تصویب شورای عالی
۵. تهیه و تنظیم مقررات و آیین‌نامه های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان و هرگونه تغییر و اصلاح بعدی در آن، جهت بررسی و تصویب شورای عالی
۶. نصب و عزل معاونان و مدیران سازمان و نمایندگان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با هماهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
۷. پیگیری و اجرای مصوبات شورای عالی
۸. امضای موافقت نامه ها و قراردادهای داخلی و خارجی به نمایندگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چارچوب وظایف سازمان با رعایت قوانین و مقررات مربوط
۹. اداره امور سازمان
۱۰. ارائه گزارش های دوره ای و موردی از عملکرد سازمان به شورای عالی
۱۱. پیشنهاد ایجاد، توسعه و انحلال موسسات وابسته و تحت نظر سازمان به رئیس شورا جهت تایید
۱۲. عقد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی و نمایندگی سازمان در مراجع اداری و قضایی و انتخاب وکیل با حق توکیل تا یک درجه و پایان دادن به دعاوی از طریق مصالحه یا ارجاع به داوری

تبصره(منسوخ ۱۳۹۵/۰۹/۲۸):رئیس سازمان در مقابل وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای عالی سازمان مسئول است و در کلیه مواردی که بر طبق اساسنامه سازمان به عهده وی گذاشته شده است، پاسخگو خواهد بود.

فصل سوم: امور مالی

ماده ۱۵: دارایی های سازمان
دارایی های سازمان عبارتند از:
۱. کلیه اموال و دارایی های منقول و غیرمنقول که به موجب تصویب اساسنامه و تاسیس سازمان، از وزارتخانه ها، سازمان ها، نهاد ها یا موسسات دولتی و غیردولتی به سازمان انتقال یافته و یا به تملک سازمان در می‌آید.
۲. دارایی ها و اموال ناشی از کمک های بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی
۳. سایر دارایی ها و اموال ناشی از فعالیت های جاری سازمان

ماده ۱۶: سازمان از نظر اداری، مالی و تشکیلاتی تابع مصوبات شورای عالی است و بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری و اصلاحات و الحاقات بعدی آن ها و قانون تنظیم بخشی از مقررات، تنها در چارچوب مصوبات شورای عالی عمل خواهد نمود.

ماده ۱۷: رئیس سازمان موظف است بودجه پیشنهادی سال آینده خود را تا پایان شهریورماه هر سال به شورای عالی تقدیم کند.

ماده ۱۸: سازمان به منظور انجام فعالیت های خود می‌تواند به تاسیس و اداره شرکت ها و موسسات وابسته با رعایت قوانین و مقررات مربوطه اقدام نماید.

ماده ۱۹(منسوخ ۱۳۹۵/۰۹/۲۸): هرگونه تغییر یا اصلاح اساسنامه به پیشنهاد رئیس شورای عالی و یا پنج نفر از اعضا و با رای دوسوم اعضای شورای عالی و تنفیذ مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) خواهد بود.

ماده ۲۰: این اساسنامه پس از اصلاحات لازم در سه فصل و ۲۰ ماده و ۸ تبصره تنظیم و در تاریخ بیست و ششم بهمن ماه ۱۳۹۴ به تصویب دوسوم اعضای شورای عالی رسید و جایگزین اساسنامه مصوب ۱۳۷۴/۸/۳۰ می‌گردد.