اعسار و معافیت از هزینه دادرسی برای زوجین

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۶-۱۱۳۱
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۰۷/۰۶
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر رشت

موضوع

اعسار و معافیت از هزینه دادرسی برای زوجین

پرسش

با توجه به ماده ۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ و ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون مذکور

نظر هیئت عالی

در اجرای مفاد ماده ۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ که بر اساس آن هریک از اصحاب دعوی ممکن است از پرداخت هزینه دادرسی حق الزحمه کارشناس.. .معاف یا پرداخت آن به زمان اجرای حکم موکول شود به طورکلی خارج از شمول مقررات اعسار است و نیازمند هیچگونه تشریفاتی نمی باشد و حتی در صورت تقدیم دادخواست این اقدام تقاضا تلقی می گردد.

نظر اکثریت

اولا اگرچه مطابق ماده ۵ قانون حمایت خانواده دادگاه خانواده پس از احراز تمکن مالی هر یک از زوجین می تواند بدون تقدیم دادخواست اعسار وی را ازپرداخت هزینه دادرسی حق الزحمه کارشناسی و حق الزحمه داوری و سایر هزینه ها معاف یا پرداخت آن را به زمان اجرای حکم موکول کند لیکن این امر مانع آن نخواهد بود که هر یک از زوجین مطابق مواد ۵۰۴ ۵۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی ضمن دادخواست بدوی یا تجدیدنظر یا فرجام ادعای اعسار مطرح نمایند. ثانیا در صورت طرح دعوای اعسار محکمه بدوی مکلف به رسیدگی و صدور رای مقتضی خواهد بود. ثالثا با توجه به اینکه دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی از دعاوی غیر مالی است و رای مذکور قابل تجدیدنظرخواهی است دادگاه تجدیدنظرنیز باید رای مقتضی صادر نماید.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه قانون حمایت خانواده قانون حمایتی است و هدف مقنن از وضع ماده ۵ قانون حمایت خانواده تسریع در رسیدگی و تعیین تکلیف دعاوی خانواده است اگر خواهان دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی نیز تقدیم کند دادگاه خانواده بدون رسیدگی و بدون رعایت تشریفات دادرسی در صورت احراز عدم تمکن مالی می تواند خواهان را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کند این دستور دادگاه قطعی و غیر قابل تجدیدنظر است نظریه شماره ۷/۹۲/۱۶۸۳-۹۶/۹/۲ اداره حقوقی نیز موید این