الزام به تنظیم سند رسمی مستند به وصیتنامه عادی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۱۵
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان
موضوع
الزام به تنظیم سند رسمی مستند به وصیتنامه عادی
پرسش
در وصیتنامه عادی، مورث (موصی)، وصیت نموده است که سه دانگ از شش دانگ منزل مسکونی (با پلاک ثبتی مشخص)، بابت تمام مهریه و کل سهمالارث همسرش به وی تعلق دارد. در حال حاضر دعوای تایید اصالت وصیتنامه و الزام وراث به تنظیم سند رسمی سه دانگ مشاع از شش دانگ ملک مذکور به نسبت سهمالارث، توسط زوجه مطرح گردیده است؛ با فرض اصالت وصیتنامه و اینکه مازاد بر ثلث نمیباشد؛ آیا دعوای تنظیم سند رسمی ملک قابل پذیرش است؟ در صورت پذیرش خواسته و الزام وراث به تنظیم سند رسمی سه دانگ مشاع از شش دانگ ملک، آیا ادعای بعدی زوجه مبنی بر مطالبه مهریه و سهمالارث از ماترک متوفی، پذیرفته است؟
نظر هیات عالی
با توجه به اینکه وصیت مازاد بر ثلث نمیباشد دعوای مذکور قابل پذیرش بوده و شرط منعکس در آن نیز معتبر بوده و قابل استناد میباشد. به این ترتیب نظر اکثریت صائب است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه خواسته تنفیذ وصیتنامه توسط زوجه (موصیله) مطرح شده است؛ در واقع موصیله، وصیت را قبول کرده است. از طرفی اصالت وصیتنامه تایید شده و مازاد بر ثلث هم نمیباشد لذا موضوع، وصیت تلقی میگردد و دعوی قابل پذیرش است اما با تنظیم سند رسمی سه دانگ مشاع از شش دانگ ملک به نام زوجه (با لحاظ قبول وی (موصیله)) ادعای بعدی نام برده مبنی بر مطالبه مهریه و سهمالارث مسموع نخواهد بود.
نظر اقلیت
طبق ماده ۸۲۵ قانون مدنی وصیت بر دو قسم است: تملیکی و عهدی.
وصیت تملیکی عبارت است از اینکه کسی عین یا منفعتی را از مال خود برای زمان بعد از فوتش به دیگری مجاناً تملیک کند (ماده ۸۲۶ قانون مدنی) همچنین وصیت عهدی عبارت است از اینکه شخصی یک یا چند نفر را برای انجام امر یا اموری یا تصرفات دیگری مامور مینماید. از آنجا که متوفی در متن سند اظهار نموده سه دانگ از شش دانگ ملک مورد نظر بابت مهریه و تمام سهمالارث به همسرش تعلق دارد بنابراین چون عین یا منفعت را بعد از فوتش به همسرش به صورت مجانی تملیک نمیکند؛ لذا بر وصیت تملیکی دلالت نمینماید. از طرفی وصیت عهدی هم نیست؛ لذا سند استنادی، وصیتنامه تلقی نمیشود و دعوای خواهان به استناد وصیتنامه محکوم به بطلان است.
نظر ابرازی
چون مفاد وصیتنامه دلالت بر انتقال و واگذاری پلاک ثبتی بر ادای دین مهریه دارد و به نوعی اقرار به تبدیل تعهد است؛ لذا دعوای تنفیذ وصیتنامه قابل استماع نیست لیکن مانع مراجعه زوجه برای انتقال پلاک ثبتی از جهت تبدیل تعهد نخواهد بود.