الزام مشتری به تادیه ثمن در عقد بیع

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۲/۰۶/۰۸
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاه

موضوع

الزام مشتری به تادیه ثمن در عقد بیع

پرسش

هرگاه خریدار هنگام بیع توان پرداخت ثمن را نداشته باشد و امید به پرداخت ثمن هم نرود وضعیت حقوقی بیع چگونه است؟

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (۱) مدنی: با توجه به ماده ۳۶۲ قانون مدنی از جمله آثار بیعی که صحیحا واقع شده باشد این است که عقد بیع مشتری را به تادیه ثمن ملزم می کند و به موجب ماده ۳۹۴ قانون مدنی مشتری باید ثمن را در موعد و در محل و بر طبق شرایطی که در عقد بیع مقرر شده است تادیه کند. به همین اعتبار ماده ۳۹۵ همان قانون مقرر داشته است: "اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تادیه نکند بایع حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجعه به خیار تاخیر ثمن معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را به تادیه ثمن بخواهد." بنابراین در شرایطی که برای خریدار امکان تسلیم ثمن فراهم نباشد حق حبس فروشنده قابل اجرا است. نظر اتفاقی: بیع در حکم موردی است که ثمن وجود خارجی ندارد یا پیش از عقد تلف شده است. قانون مدنی در این باره حکمی ندارد ولی از معاوضی بودن بیع و شباهت کامل احکام مربوط به مبیع و ثمن به خوبی برمی آید که نداشتن قدرت تسلیم ثمن هنگام قرار داد نیز باعث بطلان بیع می شود اما اگر ناتوانی پرداخت ثمن بعد از عقد عارض شود عقد باطل نیست.