امکان صدور دستور بازداشت یا تحت نظر و بازرسی ملک توسط دادگاه بخش در جرایم در صلاحیت دادگاه انقلاب
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۳/۰۹
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر قیر
موضوع
امکان صدور دستور بازداشت یا تحت نظر و بازرسی ملک توسط دادگاه بخش در جرایم در صلاحیت دادگاه انقلاب
پرسش
در صورتی که در حوزه قضایی بخش جرایم مربوط به صلاحیت ذاتی دادگاه انقلاب مانند مواد مخدر واقع شود؛ آیا دادگاه بخش میتواند دستور بازداشت و تحت نظر قرار دادن متهم یا بازرسی ملک را صادر نماید؟
نظر هیات عالی
حفظ ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفیشدن متهم و مظنون از ضرورتی برخوردار است که قانونگذار در مواردی، انجام آن را علیرغم فقد صلاحیت ذاتی یا محلی یا ضرورت دخالت مقام قضایی دیگر (بازپرس) تجویز کرده است. بنابراین با توجه به اینکه قانونگذار هیچگونه اختیاری برای رسیدگی به عنوان محکمه یا دخالت به جانشینی بازپرس برای دادگاه بخش در امور موضوع صلاحیت دادگاه انقلاب مقرر نکرده و ضرورت یاد شده هم محرز باشد، قاضی دادگاه بخش به شرح نظر اکثریت قضات محترم شهرستان قیر باید اقدام نماید و این نظر صحیح است.
نظر اکثریت
با توجه به حوزه صلاحیت دادگاه بخش که مطابق ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، به تمام جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی میکند و با عنایت به ماده ۳۳۷ این قانون که رئیس دادگاه بخش یا دادرس آن، تنها در جرایم موضوع ماده ۳۰۲ قانون مذکور که در صلاحیت دادگاه کیفری یک است، به عنوان جانشین بازپرس اقدام میکند. بنابراین قضات دادگاه بخش، صلاحیت انجام تحقیقات مقدماتی و صدور قرار مجرمیت را در جرایمی که در صلاحیت دادگاه انقلاب است، ندارند و در صورت طرح چنین پروندههایی در دادگاه عمومی بخش، دادگاه مزبور باید قرار عدم صلاحیت صادر نماید و لکن عدم صلاحیت این دادگاه، مانع از صدور دستورها و اقدامات لازم برای جلوگیری از امحای آثار جرم و فرار و مخفی شدن متهم و انجام تحقیقات ضروری با اتخاذ ملاک از ماده ۷۸ قانون فوقالذکر در جرایم مشهود نمیباشد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه دادگاه بخش فاقد صلاحیت تعقیب، تحقیق و رسیدگی در جرایم ذاتی صلاحیت انقلاب میباشد؛ لذا امکان صدور دستورات ابتدایی نیز میسر نمیباشد و در این حالتها باید با دادستان یا قاضی کشیک دادسرای شهرستان هماهنگی لازم به عمل آید و دستورات لازم از سوی آنها صادر گردد.