بررسی امکان اجرای حکم خارج از حدود نیابت با تقاضای محکوم

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۱/۰۹
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر محمود آباد

موضوع

بررسی امکان اجرای حکم خارج از حدود نیابت با تقاضای محکوم

پرسش

چنانچه در نیابت قضایی صادره از اجرای احکام کیفری دادسرای شهرستان کرج خطاب به دادسرای شهرستان محمودآباد مقرر شود متهم دستگیر و جهت اجرای حکم شلاق و پرداخت جزای نقدی تحت الحفظ به دادسرای شهرستان کرج اعزام گردد؛ در فرضی که متهم در دادسرای محمودآباد حاضر و خواستار اجرای هر دو مجازات در دادسرای محمودآباد شود آیا امکان اجرای مجازاتهای وی در دادسرای محمودآباد وجود دارد؟

نظر هیئت عالی

مرجع مجری نیابت صرفا در حدود نیابت اعطایی دارای اختیار می باشد لهذا در مانحن فیه باید با اطلاع و استحضار مرجع معطی اقدام مذکور در سوال انجام گردد اجابت تقاضای محکوم فقط درحدود ماده ۵۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری لازم القبول می باشد.

نظر اکثریت

بیشتر همکاران قضایی به این سوال به دلایل زیر پاسخ مثبت داده اند؛ ۱- با توجه به اینکه محکوم علیه جهت اجرای حکم شلاق و جزای نقدی حاضر می باشد و مانعی برای اجرای حکم وجود ندارد باید حکم شلاق اجرا شود و جزای نقدی وصول شود و فیش واریزی پیوست پرونده نیابتی به مرجع معطی نیابت ارسال شود. هر چند در خصوص چگونگی اجرای مجازات در فرض نیابت صراحت قانونی وجود ندارد اما از آنجایی که مقنن در مواد ۱۲۰ و ۱۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری در بحث قرار تامین کیفری جهت جلوگیری از بازداشت ناخواسته اشخاص به بازپرس اختیار تامین مناسب را داده است می توان استنباط نمود که در بحث اجرای حکم نیز چنانچه محکوم علیه حاضر به اجرای حکم باشد موجبی برای اعزام تحت الحفظ وی جهت اجرای حکم به دادسرای معطی نیابت وجود ندارد و این امر سبب تضییع حقوق محکوم علیه که همان اجرای مجازات مقرر در دادنامه می باشد می شود و اعزام تحت الحفظ وی به دادسرای معطی نیابت سبب بازداشت ناخواسته وی می شود.

نظر اقلیت

۱- مرجع مجری نیابت مکلف است مفاد نیابت را عینا اجرا نماید؛ نمی توان اختیار قاضی مرجع مجری نیابت را در مورد قرار تامین کیفری از باب قیاس به کار برد. چنین قیاسی صحیح نیست. در برخی موارد اجرای مفاد نیابت به همان شکلی که در نیابت خواسته شده است مهم است و موضوعیت دارد؛ بنابراین دادسرای مجری نیابت قضایی نمی تواند از آن عدول نماید و به اختیار خودش عمل کند. ماده ۱۱۹ قانون آیین دادرسی کیفری گفته است بازپرس در حدود مفاد نیابت قضایی اعطایی موضوع نیابت را انجام می دهد ماده ۱۲۰ فقط در مورد نوع تامین کیفری دست قاضی مجری نیابت را باز گذاشته است و نه چیز دیگر. حکم ماده ۱۱۹ جنبه اصل دارد و حکم ماده ۱۲۰ جنبه استثنا که باید به طور مضیق تفسیر شود.