بررسی امکان تسرّی حکم مقرّر در ماده ۱۰۹ و ۱۳۶ لایحه قانونی اصلاح قسمتتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ به مدیر عامل شرکت های تجاری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۲۸
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

موضوع

بررسی امکان تسرّی حکم مقرّر در ماده ۱۰۹ و ۱۳۶ لایحه قانونی اصلاح قسمتتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ به مدیر عامل شرکت های تجاری

پرسش

مطابق ماده ۱۰۹ لایحه قانونی اصلاحی قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ مدّت مدیریت مدیران در اساسنامه معین می ‌شود لیکن این مدّت از دو سال تجاوز نخواهد کرد و به موجب ماده ۱۳۶ لایحه قانونی مذکور در صورت انقضاء مدّت مدیریت مدیران تا زمان انتخاب مدیران جدید، مدیران سابق کماکان مسئول امور شرکت و اداره آن خواهند بود. آیا حکم مقرّر در ماده ۱۳۶ فوق الذکر (بر فرض پذیرش اطلاق آن) شامل مدیر عامل شرکت نیز می‌شود یا صرفاً ناظر به هیات مدیره است؟ به بیان دیگر در صورت طرح دعوا از سوی مدیر عامل پس از انقضای مدّت مدیریت وی آیا می توان وی را مشمول حکم مقرّر در ماده ۱۳۶ لایحه اصلاحی و دارای سمت دانست؟

نظر هیات عالی

با توجه به اطلاق ماده ۱۳۶ لایحه قانونی اصلاحی قسمتی از قانون تجارت و با عنایت به قسمت اخیر ماده ۱۲۵ همان لایحه قانونی حکم مندرج در ماده ۱۳۶ قانون اشاره شده قابل تسری به مدیرعامل می‌باشد.

نظر اکثریت

آنچه در ماده ۱۰۹ و ۱۳۶ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ آمده است، اختصاص به هیات مدیره شرکت داشته و از مدیر عامل منصرف است چرا که قانونگذار در تمام مواردی که خواسته مدیر عامل را شامل احکام مربوط به مدیران بداند به آن تصریح نموده است و در کنار کلمه اعضای هیات مدیره از مدیر عامل نیز یاد شده است به عنوان نمونه می توان به مواد ۱۲۹ و ۱۳۲ و ۱۳۳ و ۱۳۵ لایحه اشاره کرد. لذا می توان این گونه نتیجه گرفت که از نظر قانونگذار مدیر عامل غیر از هیات مدیره است و هر زمان که برای وی اختیار یا تکلیفی پیش بینی شده است، در قانون به آن تصریح شده است و در ما نحن فیه نیز اگر نظر قانونگذار بر این بود که حکم مقرّر در ماده، به مدیر عامل نیز سرایت پیدا کند، همانند مواد پیش گفته به آن تصریح می نمود. بر این اساس نمی توان حکم مندرج در ماده ۱۳۶ لایحه را به مدیر عامل تسرّی داد و نامبرده پس از انقضای مدّت مدیریت فاقد سمت تلقی شده و دعوای وی محکوم به رد خواهد بود.

نظر اقلیت

با توجه به مقرّرات ماده ۱۲۴ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، مدیر عامل از طرف هیات مدیره با تعیین حدود اختیارات و مدّت تصدی و حق‌الزحمه معرفی می‌شود و چنانچه مدیر عامل عضو هیات مدیره نیز باشد، دوره مدیریت عاملی او از مدّت عضویت او در هیات مدیره بیشتر نخواهد بود. با توجه به جمله اخیر و عنایت به تبصره ذیل این ماده، مدیر عامل تا زمانی‌که عزل نشده و یا مدّت تصدی او در سمت مدیر عامل پایان نیافته است، در حدود اختیاراتی که طبق ماده ۱۲۵ این لایحه قانونی به او تفویض شده، نماینده شرکت محسوب و از طرف شرکت امضا می‌کند و از آن‌جا که طبق ماده ۱۲۸ این لایحه قانونی، صرفاً نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل با ارسال نسخه‌ای از صورتجلسه هیات مدیره جهت انتشار آگهی در روزنامه رسمی فرستاده می‌شود و مدّت تصدی مدیر عامل ذکر نمی شود، لذا تا زمانی که مدیر عامل از سمت خود عزل نشده و یا مدّتی که از طرف هیات مدیره تعیین شده پایان نیافته باشد، صرف سپری شدن دو سال موضوع ماده ۱۲۸ لایحه قانونی یاد شده موجب سلب سمت مدیر عامل نخواهد بود و او می‌تواند به نام شرکت دفاع یا طرح دعوی کند. چراکه مدیر عامل بر اساس حکم مقرّر در ماده ۱۲۵ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، در حقیقت کارگزار هیات مدیره است و اختیار خود را از ایشان می‌گیرد و وقتی قانونگذار به هیات مدیره این اختیار را داده است، بدیهی است که کارگزار ایشان نیز از این اختیار برخوردار خواهد بود.