بررسی شمول مرور زمان طرح شکایت کیفری در صورت اعلام جرم به ضابط
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۲۱
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاه
موضوع
بررسی شمول مرور زمان طرح شکایت کیفری در صورت اعلام جرم به ضابط
پرسش
سرقت مالی با ارزش کمتر از دویست میلیون ریال صورت میگیرد و مالباخته (صاحب مال) نیز موضوع را بهصورت تلفنی به پلیس گزارش مینماید لکن اقدام به طرح شکایت در دادسرا نمینماید. از سویی در مرجع انتظامی نیز اقدامی صورت نمیگیرد تا اینکه پس از گذشت دو سال از زمان وقوع جرم، شخصی که فاقد سابقه موثر کیفری است اقرار به سرقت مبحوثعنه مینماید. از این رو مالباخته اقدام به طرح شکایت و رسیدگی قانونی مینماید. در این صورت با التفات به قابل گذشت بودن بزه سرقت براساس ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ و در نظر داشتن مفاد ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲، آیا موضوع قابلیت تعقیب کیفری دارد یا اینکه مشمول مرور زمان شکایت کیفری شده است؟
نظر هیات عالی
قطع نظر از اینکه فیالحال سرقت، جرمی غیر قابل گذشت میباشد صرف اعلام جرم از سوی مالباخته به ضابطین اعم از کتبی یا شفاهی شکایت تلقی میگردد.
نظر اکثریت
با توجه به مفاد ماده ۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲، صرف اعلام جرم به ضابط اعم از کتبی یا شفاهی و حضوری یا غیر حضوری، شکایت تلقی شده و شروع به تعقیب محسوب میشود. بنابراین در فرض سوال، با توجه به اعلام سرقت از سوی مالباخته به ضابط، علیرغم گذشت دو سال از زمان وقوع جرم و نیز تخلف ضابط از حیث انجام تحقیقات مقدماتی در مواجهه با جرم، موضوع قابلیت تعقیب کیفری دارد و موضوع از شمول ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ خارج است.
نظر اقلیت
صرف اعلام تلفنی به پلیس مبنی بر وقوع سرقت، شکایت کیفری محسوب نمیشود بلکه باید بررسی کرد مالباخته علاوه بر اعلام وقوع سرقت، تقاضای رسیدگی قانونی داشته است یا خیر، چراکه یکی از شرایط شکایت کیفری خصوصاً در جرایم قابل گذشت، مطابق مواد ۳۷ و ۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری کتبی بودن شکایت یا در صورت شفاهی بودن آن، صورتجلسه شدن و به امضا رساندن از سوی ضابط یا دادستان میباشد که در فرض سوال چنین شرایطی تحقق نیافته است. بنابراین بر فرض تخلف ضابط، شخص مالباخته نیز در طرح شکایت کیفری کوتاهی نموده و با وجود اطلاع از وقوع جرم، ظرف یک سال از زمان اطلاع، مبادرت به طرح شکایت کیفری ننموده است. در نتیجه حق شکایت کیفری ایشان ساقط میشود و با وجود اقرار مرتکب یا متهم، موضوع قابلیت تعقیب کیفری ندارد و مشمول مرور زمان شکایت کیفری موضوع ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی گردیده که مطابق بند «ث» ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری میبایست قرار موقوفی تعقیب متهم صادر گردد. در تائید شکایت کیفری ندانستن اعلام جرم به پلیس، میتوان از مفاد ماده ۷۲۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ نیز بهره جست چراکه قانونگذار در این ماده، در صورت سرقت یا مفقود شدن وسیله نقلیه یا پلاک آن، متصرف را مکلف به اطلاع موضوع به پلیس نموده صرفنظر از اینکه متصرف، شاکی باشد یا خیر و ضمانت اجرای کیفری در صورت عدم اطلاع نیز در نظر گرفته است.