بررسی قائم‌مقامی خریدار در مطالبه خسارت از اداره راه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۶/۲۶
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر مهدی شهر

موضوع

بررسی قائم‌مقامی خریدار در مطالبه خسارت از اداره راه

پرسش

در سال ۱۳۷۰ اداره راه قسمتی از ملک شخصی را برای راه گرفته و مالک در سال ۱۴۰۰ همان ملک را طی سند رسمی به خریدار واگذار می‌نماید؛ آیا خریدار می‌تواند قائم‌مقام مالک جهت مطالبه خسارت و اخذ قیمت ملک از اداره باشد؟

نظر هیات عالی

آنچه که از سوال بر می‌آید، اداره راه ملک غیر را تصرف نموده و نه تملک؛ براین اساس خدشه‌ای به مالکیت مالک وارد نیامده و مالک می‌تواند نسبت به انتقال آن اقدام نماید و خریدار به عنوان قائم‌مقام مالک قبلی می‌تواند برای مطالبه حقوق و خسارت ملک اقدام نماید. بنابراین نظریه اقلیت مورد تایید است.

نظر اکثریت

ما دو نوع قائم مقام داریم: عام و خاص. بدوا باید گفت چون تملک اراضی مطابق تشریفات قانونی از اموال عمومی می‌باشد و مطابق مواد ۲۴ و ۲۵ قانون مدنی، خرید و فروش اموال عمومی ممنوع می‌باشد و ضمانت اجرای آن بطلان معامله می‌باشد و خواهان نمی‌تواند قائم‌مقام مالک سابق ملک برای مطالبه خسارت باشد و باید به استناد ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی صادر شود و بر فرض صحیح بودن بیع باز قائم‌مقامی خواهان قابل پذیرش نبوده چراکه قائم مقامی تنها در خود بیع و توابع آن (حقوق عینی) پذیرفته است و مطالبه خسارت که از حقوق دینی می‌باشد جزو بیع نمی‌باشد ضمناً گذشت ۳۰ سال هم عدم رضایت مالک را داشته است که خسارت را مطالبه ننماید.

نظر اقلیت

بند ۱ ماده ۵ قانون برنامه و بودجه سال ۵۱ نسخ شده است و اگر دولت اموال را بدون تشریفات مقرر تملک نموده باشد اموال جزو اموال عمومی نمی‌باشد لذا قابل نقل و انتقال می‌باشد و وقتی اداره راه ملک خواهان را غصب نموده است خریدار قائم‌مقام بوده و می‌تواند خسارت را مطالبه نماید.