تراضی طرفین در تبادل لوایح در مرحله تجدیدنظرخواهی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۷/۱۸
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
تراضی طرفین در تبادل لوایح در مرحله تجدیدنظرخواهی
پرسش
پرونده در مرحله بدوی منتهی به صدور رای شده و با تجدیدنظرخواهی صورت گرفته به دادگاه تجدیدنظر ارسال گردیده است؛ در دادگاه تجدیدنظر مشخص گردیده که تبادل لوایح در مرحله بدوی صورت نگرفته است. طرفین تراضی نمودهاند که لوایح تجدیدنظرخواهی در همان مرحله تجدیدنظر از طرفین اخذ گردد؛ آیا چنین تراضی قابل پذیرش است؟
نظر هیات عالی
بنا به تصریح ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب، تجدیدنظرخواه میتواند دادخواست و لایحه تجدیدنظرخواهی و اعتراض خود را در مهلت مقرر قانونی: ۱- به دفتر دادگاه صادر کننده رای معترضعنه ۲- دفتر شعبه اول دادگاه تجدیدنظر ۳- دفتر بازداشتگاهی که در آنجا توقیف است، تسلیم نماید؛ لیکن بنا به تکلیف مقرر در تبصره یک ماده ۳۳۹ قانون مرقوم که از قواعد آمره است، علیرغم درخواست و توافق طرفین به انجام تبادل لوایح در دفتر دادگاه تجدیدنظر و شروع به رسیدگی، با توجه به نص قانونی وظایف مصرح برای دفتر و دادگاه بدوی، لزوماً باید دادخواست تجدیدنظرخواهی به دفتر دادگاه بدوی ارسال تا نسبت به انجام تبادل لوایح و سایر تشریفات قانونی به عمل آورد و در صورتی که در مهلت قانونی اعتراض به عمل نیامده باشد، قرار رد دادخواست تجدیدنظرخواهی صادر و قرار صادره قابل اعتراض میباشد، ضمناً مقرره ماده ۳۴۷ قانون آیین دادرسی مدنی و نظریه مشورتی ۷/۲۰۹۲ مورخ ۱۳۷۹/۰۵/۱۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه مستند و مبنای نظریه مذکور است؛ با این وصف نظریه اکثریت مورد تایید هیات عالی است.
نظر اکثریت
ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ دادخواست تجدیدنظرخواهی میبایست به دفتر دادگاه صادر کننده رای بدوی یا دفتر شعبه اول دادگاه تجدیدنظر یا دفتر بازداشتگاه تسلیم نماید و مطابق تبصره اول همین ماده النهایه دادخواست تجدیدنظرخواهی میبایست دفتر دادگاه صادرکننده رای بدوی ارسال گردد. مطابق تبصره ۲ همان ماده و مواد ۳۴۱ تا ۳۴۵ همان قانون رفع نقص دادخواست تجدیدنظر با دادگاه بدوی صادرکننده رای میباشد و به صراحت ماده ۳۴۶ همان قانون تبادل لوایح مربوط به دادخواست تجدیدنظر با مدیر دفتر دادگاه بدوی میباشد. با توجه به آمره بودن قواعد آیین دادرسی مدنی تراضی اشخاص علیه قواعد آمره امکانپذیر نیست؛ بنابراین دادگاه تجدیدنظر الزاماً باید پرونده را در راستای انجام تبادل لوایح طبق ماده ۳۴۶ قانون آیین دادرسی مدنی برای دادگاه بدوی ارسال نماید.
نظر اقلیت
ماده ۳۴۶ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ نظر بر موارد اغلب دارد. مدیر دفتر دادگاه بدوی باید تبادل لوایح مرحله تجدیدنظر را انجام دهد؛ منتها این موضوع نافی حق طرفین جهت تبادل لوایح در مرحله تجدیدنظر با تراضی طرفین نمیباشد؛ زیرا موضوع با حقوق طرفین دعوا در ارتباط است. بنابراین تراضی طرفین موجبی برای اثبات حق طرفین جهت تبادل لوایح در مرحله بدوی بوده و تبادل لوایح میتواند در مرحله تجدیدنظر صورت پذیرد. بهعبارتدیگر آنچه مربوط به حقوق طرفین دعواست قابل اسقاط با تراضی میباشد.