ترک فعل موضوع ماده ۵۷۶

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۷/۱۸
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر هرمزگان

موضوع

ترک فعل موضوع ماده ۵۷۶

پرسش

آیا ماده ۵۷۶ قانون مجازات اسلامی‌ تعزیرات با ترک فعل محقق می‌شود، در پرونده‌ جاری، فرد نظامی‌ مشغول در کارگزینی یگان خدمتی، نامه ای از دادگاه خانواده دریافت که می‌بایست در صورت واریز وجه پاداش برای‌ شخص نظامی مبلغ پاداش را به عنوان مهریه توقیف و به حساب زوجه شخص نظامی‌ واریز نماید، شخص نظامی مشغول در کارگزینی به دلیل مشغله کاری فراموش کرده و وجه پاداش را به حساب زوج واریز می‌نماید، حال زوجه شخص نظامی، از نظامی‌مشغول در کارگزینی شکایت نموده است ؟ آیا رفتار منطبق بر ماده ۵۷۶ قانون مذکور می‌باشد یا خیر ؟

نظر هیات عالی

گرچه ارتکاب جرم مندرج در ماده ۵۷۶ قانون مجازات اسلامی با ترک فعل نیز قابل تصور است (جلوگیری از اجرای اوامر و احکام قانونی گاه با رفتار مثبت مادی و گاه با ترک فعل مانند صادر نکردن دستور اجرا محقق می‌شود) لکن در موضوع سوال اگر شخص متهم بتواند ثابت کند که در اثر (فراموشی) و بدون سو نیت، پاداش را به حساب زوجه واریز ننموده، در این صورت بزه مذکور محقق نشده و عنصر معنوی جرم مفقود است.

نظر اتفاقی

با وجود واژه صریح جلوگیری که دلالت بر ارتکاب فعل مثبت از سوی صاحب منصبان است، نمیتوان رفتار مذکور در سوال را از مصادیق ماده مذکور برشمرد چرا که اصل بر تفسیر مضیق قوانین و تفسیر آن به نفع متهم است، از طرفی در این اقدام مدیران هیچ گونه سوء استفاده از مقامی که جزو ارکان بزه موضوع ماده است احراز نمیگردد، لذا خودداری از انجام تکلیف قانونی رکن مادی موضوع ماده ۵۷۶ قانون مجازات اسلامی که سوء استفاده از موقعیت شغلی و مقام جهت جلوگیری از اوامر دادگاه است و شامل ترک فعل نمی شود.