تکلیف دادگاه در ارجاع به داوری در دعوای طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ ۱۳۹۳/۷/۱ آقای الف. ک. به وکالت از خانم س.س. ن. به استناد تصاویر مصدق سند ازدواج شماره ۹۶۱۰-۱۳۸۷/۷/۱۰ شناسنامه و کارت شناسایی ملی دادخواستی به خواسته طلاق به طرفیت آقای د. ش. تقدیم و چنین توضیح می‌دهد، موکل برابر سند نکاحیه شماره ... در تاریخ ۱۰ مهر ماه ۱۳۸۷ به عقد نکاح دائم خوانده محترم دعوا درآمده است و ثمره زندگی مشترک آنان تاکنون یک فرزند پسر ۶ ماهه به نام ه. می‌باشد متأسفانه خوانده دعوی از بدو ازدواج و آغاز زندگی مشترک همواره دارای سوء رفتار و سوء معاشرت بوده و مستمراً اقدام به رفتار تند و خشونت‌آمیز توأم با ضرب جرح و شتم موکل می‌کند که تاکنون به جهت حفظ آبرو و حفظ کیان خانواده و خصوصاً به خاطر فرزند مشترک از مراجعه به محاکم قضایی خودداری کرده است لیکن در آخرین باری که موکل را مورد ضرب و جرح و آزار و اذیت قرار داده است پرونده‌ای تحت کلاسه /۹۳۰۵۴ در شعبه ۱۱ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۲ تهران به منظور تعقیب کیفری خوانده و تعیین مجازات نسبت به این گونه اعمال و اقدامات غیرقانونی و غیرشرعی و ضرب و جرح موکل تشکیل گردیده است. حال با عنایت به اینکه تاکنون تمام تلاش‌ها جهت اصلاح رفتار غیرمتعارف خوانده نسبت به موکل بی‌نتیجه بوده و از طرف دیگر این شرایط برای موکل و هر انسان متعارف دیگری همراه با مشقت غیرقابل تحمل بوده و وی را دچار عسروحرج شدید می‌کند به نحوی که خطر جانی موکل را تهدید می‌کند و توجهاً به بند ۲ از موارد ۱۲ گانه عقدنامه که ضمن عقد نکاح خوانده به موکل وکالت با حق توکیل به غیر جهت اجرای صیغه طلاق داده است تا در صورت احراز و اثبات تخلف از شروط مذکور نسبت به مطلقه نمودن خود اقدام کند به تقدیم دادخواست حاضر مبادرت و از محضر محترم تقاضای رسیدگی و صدور حکم دایر بر محکومیت خوانده (زوج) به الزام به طلاق به لحاظ عسروحرج ناشی از سوء رفتار و سوء معاشرت مستمر مستنداً به ماده ۱۱۳۰ و تبصره الحاقی از قانون مدنی و بند۲ از شروط عقدنامه و مواد ۲۶ و ۲۹ از قانون حمایت خانواده به انضمام حق‌الوکاله وکیل مورد استدعاست پرونده جهت رسیدگی به شعبه ۲۶۴ دادگاه خانواده ۲ ونک ارجاع می‌گردد خانم م. ش. با تقدیم وکالتنامه‌ای خود را به عنوان وکیل زوج معرفی می‌کند شعبه مذکور در تاریخ ۱۳۹۳/۷/۱۹ با حضور وکلای طرفین و زوجین تشکیل جلسه می‌دهد. وکیل خواهان اظهار داشت خواسته به شرح دادخواست که نزد موکله بوده علت درخواست طلاق سوء رفتار زوج بوده که در همین راستا پرونده‌ای در شعبه دو بازپرسی دادسرای ناحیه ۲ تهران تشکیل گردیده که موکله نسبت به آن اعلام رضایت نموده البته به لحاظ عدم توافقات بعدی موکله به قرار منع تعقیب اعتراض نموده و موکله حاضر به بذل ۵۰۰ عدد سکه تمام بهار آزادی در قبال طلاق می‌باشد ضمناً موکله باردار نمی‌باشد. وکیل خوانده در پاسخ اظهار داشت موکل با طلاق موافق نمی‌باشد. ضمناً موکل بنده سوء رفتاری نداشته و هیچگونه رأی قطعی مبنی بر محکومیت موکل صادر و ارائه نگردیده تقاضای رد دعوی مورد استدعاست. زوجه نیز رضایت خود را در پرونده کیفری اعلام نموده که تصویر رضایت‌نامه را نیز تقدیم دادگاه می‌نماید، آقایان ض. ف. و الف. ک. با تقدیم وکالتنامه‌ای خود را به عنوان وکیل زوجه معرفی می‌کند و تصویر تفاهم‌نامه مورخ ۱۳۹۱/۶/۲۷ را به دادگاه تقدیم می‌نمایند. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر می‌کند قبل از اخذ نظرات داوران دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره ۱۰۸۸-۱۳۹۳/۷/۲۰ ضمن شرح دعوای خواهان چنین رأی می‌دهد : با ملاحظه محتویات پرونده و استماع اظهارات طرفین ملاحظه می‌شود زوجه دلیلی بر اثبات ادعای خود که موجب عسروحرج برای ادامه زندگی مشترک یا تخلف زوج از شروط ضمن عقد نکاح باشد به دادگاه ارائه نداشته و از اظهارات وی موجبات طلاق احراز نگردیده و زوج نیز با اعلام آمادگی به انفاق به همسرش و دعوت از وی برای ادامه زندگی مشترک زناشوئی حاضر نیست همسرش را طلاق دهد با عنایت به مفهوم مخالف ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی دادگاه حکم به رد دعوی خواهان صادر و اعلام می‌دارد پس از ابلاغ رأی آقایان ض. ف. و الف. ک. به وکالت از خانم س.س. ن. نسبت به آن اعتراض و تقاضای تجدیدنظرخواهی می‌کند شعبه ۲۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران در تاریخ ۱۳۹۳/۱۱/۶ نسبت به موضوع رسیدگی و طی رأی شماره ۱۹۳۳-۱۳۹۳/۱۱/۷ دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید می‌نماید این رأی در تاریخ ۱۳۹۳/۱۲/۶ ابلاغ و خانم س.س. ن. با وکالت آقای الف. ک. در تاریخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام‌خواهی می‌کند. پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می‌گردد. مشروح مفاد لایحه فرجام‌خواهی به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل است. پس از قرائت گزارش آقای حیدرعلی حیدری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد :

رأی شعبه دیوان عالی کشور

بر دادنامه فرجام‌خواسته به جهت ذیل ایراد وارد است زیرا حسب ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱ که به هنگام صدور رأی از دادگاه نخستین و بعد دادگاه تجدیدنظر استان حکومت داشته دادگاه قبل از صدور رأی برای تمشیت فیما بین زوجین و اصلاح بین آن‌ها (باید) موضوع را به داوری ارجاع نماید و پس از وصول نظرات داوران در خصوص دعوای مطروحه اتخاذ تصمیم نماید از سیاق انشاء، مفاد ماده مذکور استنباط می‌شود که ارجاع امر به داوری برای رفع اختلاف فیما بین اصحاب دعوی برای محاکم تکلیف می‌باشد، هر چند دعوای خواهان محکوم به رد یا بطلان اعلام گردد بنابراین با توجه به مندرجات پرونده از دادگاه‌های یاد شده در دعوای مطروحه در این جهت اقدامی به عمل نیامده و قبل از صدور قرار ارجاع امر به داوری و وصول نظرات آن‌ها دادگاه‌ها مبادرت به صدور رأی نموده‌اند لذا به استناد بند ۳ از ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی فرجام‌خواسته به شماره ۱۹۳۳-۱۳۹۳/۱۱/۷ نقض و پرونده جهت ادامه رسیدگی به شعبه محترم ۲۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می‌گردد.
رئیس و مستشار شعبه ۱۲ دیوان عالی کشور
قدرت اله طیبی - حیدرعلی حیدری