جرم نبودن دنبال نمودن صفحات اجتماعی گروه های معاند نظام
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۹/۱۵
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر کنگان
موضوع
جرم نبودن دنبال نمودن صفحات اجتماعی گروه های معاند نظام
پرسش
در صورتی که فردی شبکه مجازی گروههای معاند نظام را دنبال نماید آیا اقدام ایشان مشمول جرم ماده ۴۹۹ قانون تعزیرات یا سایر جرایم قرار میگیرد؟
نظر هیات عالی
نظر اتفاقی قضات محترم دادگستری شهرستان بندر کنگان و نظریه مشورتی شماره ۱۷۶۰/۹۷/۰۷ مورخ ۱۳۹۷/۰۸/۰۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شرح زیر مورد تایید است: تحقق جرایم موضوع ماده ۴۹۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ در فضای مجازی به شرح ماده مرقوم نیز ممکن است؛ لیکن عضویت موضوع ماده ۴۹۹ قانون یاد شده موکول به اراده واقعی شخص است و صرف عضویت در گروههای پیام رسانها در فضای مجازی، قابل انطباق با ماده اخیرالذکر نیست.
نظر اتفاقی
عضویت به معنای هر اقدامی اعم از امضا دفتر، قبول اساسنامه، پذیرش شفاهی و. .. است که شخص را به گروه مرتبط میسازد و منظور از اعضاء افرادی هستند که به شکل رسمی یا غیر رسمی و با آگاهی از ماهیت و اهداف گروه در آن عضو شده و معمولاً دارای هویت و مشخصات سازمانی هستند. آنچه در ماده ۴۹۹ قانون تعزیرات جرم انگاری شده، عضویت به معنای خاص و با رعایت تشریفات شکلی تعریف شده در یک سازمان یا جمعیت یا گروه است و صرف هواداری، حمایت و تبلیغ آرمانها و اهداف یک گروه خاص به معنای عضویت در آن گروه نیست بنابراین در فرض سئوال، صرف دنبال کردن صفحات اجتماعی گروههای معاند نظام به معنای عضویت در آن گروه یا سازمان نیست و جرم ماده ۴۹۹ قانون تعزیرات محقق نخواهد گردید. علاوه بر این، با توجه به اینکه در زمان تصویب این ماده (۱۳۷۵) صفحات اجتماعی به شکل امروزی وجود نداشته است بالتبع هدف مقنن جرم انگاری دنبال کردن چنین صفحاتی نبوده است. البته در صورتی که شخص دادههای آن شبکه را باز نشر دهد یا اظهارنظر موهنی نماید حسب مورد با رعایت شرایط قانونی جرم تبلیغ علیه نظام و توهین محقق میگردد.