دادسرای صالح به رسیدگی به اتهام فرمانده سپاه شهرستان

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۱۷
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر مهدی شهر

موضوع

دادسرای صالح به رسیدگی به اتهام فرمانده سپاه شهرستان

پرسش

چنانچه فرمانده سپاه شهرستان مرتکب جرم گردد به اتهام وی در دادسرای مرکز استان رسیدگی می‌شود یا دادسرای محل وقوع بزه؟

نظر هیات عالی

نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان مهدی‌شهر استان سمنان مورد تایید است زیرا، اولاً اصل بر صلاحیت محلی دادگاه‌ها و دادسراهاست. ماده ۳۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری به صراحت بیان می‌کند که دادگاه محل وقوع جرم، صالح به رسیدگی است. ماده ۳۰۸ قانون آیین دادرسی کیفری استثنائاتی را برای برخی مقامات پیش‌بینی کرده است، اما فرمانده سپاه شهرستان در این ماده ذکر نشده و صلاحیت دادسرای مرکز استان را نمی‌توان به اشخاص مذکور تعمیم داد. ثانیاً صلاحیت استثنایی که به اعتبار اشخاص مقرر می‌شود می‌باید به نحو محدود تفسیر شود. صلاحیت دادگاه‌ها و دادسراها قاعده‌ای آمره و مرتبط با نظم عمومی است و باید تفسیر مضیق شود. در موارد استثنایی (مانند ماده ۳۰۸)، نباید اشخاصی که صریحاً نام برده نشده اند، مشمول حکم دانست. ثالثاً در ارتباط با نظامیان، ملاک صلاحیت شخصی، درجه نظامی ایشان است و پست سازمانی مناط اعتبار نیست. موید این امر ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری است که به جرائم عمومی افسران نظامی و انتظامی با درجات خاص (سرتیپ و بالاتر) تصریح شده است. در نتیجه، نظر اقلیت قضات محترم حوزه قضایی مذکور، تایید می‌شود.

نظر اکثریت

به اتهام نظامی فرمانده سپاه در دادگاه نظامی رسیدگی می‌شود اما اگر اتهام به دلیل بودن نظامی نباشد با توجه به اینکه فرمانده سپاه ریاست بر اداره متبوعه خود دارد و رئیس تلقی می‌شود و با توجه به بند ۱ ماده ۲ اصلاحی از قوانین کیفر و تبصره ۱ ماده ۸ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی مصوب ۱۳۵۸ رسیدگی به کلیه جرایم عمومی فرماندهان و جرایمی که در مقام ضابط دادگستری مرتکب می‌شوند در صلاحیت دادگاه مرکز استان است و طبق مواد ۲۲ و ۳۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری اصل بر صلاحیت دادسرا و دادگاه محل وقوع جرم است و مواردی که دادگاه محل وقوع جرم صلاحیت ندارد خلاف اصل است باید به قدر متیقن اکتفا شود که در فرض این سوال جرایم فرماندهان انتظامی شهرستان غیر مرکز استان به دلیل خاص از شمول اصل اولی خارج است.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه اصل صلاحیت دادسرا محل وقوع جرم است و فرمانده سپاه در ماده ۳۰۸ قانون آیین دادرسی کیفری ذکر نشده است و چون صلاحیت آمره و مربوط به نظم عمومی می‌باشد؛ دادسرای محل وقوع جرم صالح می‌باشد.