دامنه اعمال مقررات تخفیف مجازات در جرایم اطفال و نوجوانان

رأی خلاصه جریان پرونده

آقای ر.ع. به اتهام زنای به عنف و اکراه و آدم‌ربایی و سرقت مقرون به آزار تحت تعقیب قرار گرفته و به موجب دادنامه شماره ۲۰۱۷-۱۳۸۳/۰۸/۱۶ شعبه ۵۳ دادگاه عمومی... و مستنداً به مواد ۷۲۳، ۶۵۲، ۶۲۱، ۱۰۵، ۸۲، ۷۰، ۶۹، ۶۸، ۶۴، ۶۲ قانون مجازات اسلامی به مجازات اعدام در ملاءعام بابت زنای به عنف و تحمل ۱۵ سال حبس بابت آدم‌ربایی و تحمل ده سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق در ملاءعام قبل از اعدام بابت سرقت مقرون به آزار و عذرخواهی از مجنیٌ‌علیهم محکوم گردیده است و رأی صادره به موجب دادنامه شماره ۲۲۰۵-۱۳۸۳/۱۲/۱۵ صادر شده از شعبه ۶ دادگاه تجدیدنظر استان ... تأیید و قطعیت یافته است و در تاریخ ۱۳۸۴/۱۱/۲۲ با توجه به بند (الف) ماده ۳۷ قانون اجازه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک و ماده ۱۴ آیین‌نامه کمیسیون عفو و بخشودگی حکم اعدام وی تبدیل به ۱۵ سال حبس شده‌است. محکومٌ‌علیه ضمن پرداخت هزینه دادرسی و با ارسال لایحه به دیوان‌عالی‌کشور و با اعلام این‌که: ۱- با عنایت به بند (ب) ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و ماده ۱۰ دستورالعمل ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری زندان‌ها مصوب ۱۳۹۲/۰۳/۲۹ خواستار اعمال مواد ۸۹ تا ۹۵ فصل دهم اطفال و نوجوانان می‌باشم و هم‌چنین لحاظ ماده ۱۲۰ قانون مذکور. ۲- اینجانب فقط در خصوص جرم تجاوز به عنف اعتراض دارم و در مورد سایر جرایم اعتراضی ندارم. ۳- زمان دستگیری ۱۵ سال و ۲ ماه سن داشته‌ام و مشمول فصل دهم قانون مذکور و قسمتی از جرایم را مشمول ماده ۸۸ قانون مذکور می‌باشم. ۴- اینجانب بلوغ عقلی نداشته‌ام و مشمول ماده ۹۱ قانون یاد شده می‌باشم و طبق گواهی پزشکی قانونی هفت ماه از بلوغ جنسی من گذشته بود نه ۲ سال و با وجود شبهه و نداشتن رشد و کمال عقل خواستار اعمال ماده ۹۱ و بند (ب) ماده ۱۰ قانون مجازات موصوف می‌باشم. ۵- طبق ماده ۸۹ این قانون اشدّ مجازات ماده ۱۹ آن پنج سال است که با رعایت بند (ب) ماده ۱۰ این قانون قابل اعمال است. حال که ده سال است تحمل کیفر کرده و متنبه شده‌ام و این قانون جدید مجازات اسلامی هم برای اینجانب ملاحظاتی شده‌است و مستنداً به ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های و انقلاب در امور کیفری درخواست اعاده‌دادرسی نموده‌است که پرونده در مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۲۵ به این شعبه ارجاع گردیده است که به شرح آتی اظهارنظر و اتخاذ تصمیم می‌نماید.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص درخواست آقای ر.ع. که علاوه بر سایر جرایم مذکور در آراء محاکم بدوی و تجدیدنظر استان...، از جهت ارتکاب زنای به عنف به مجازات اعدام محکوم و حکم وی در دیوان‌عالی‌کشور ابرام و قطعیت یافته و به دلایل مندرج در فرم کمیسیون و عفو و بخشودگی قوه قضائیه به شماره ۸۴/۴۴۹ به ۱۵ سال حبس تبدیل شده‌است و اکنون به لحاظ این‌که سن وی در زمان ارتکاب جرم کمتر از هجده سال بوده و مشمول مقررات قانونی مربوط به اطفال بوده و قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ نسبت به وی اخف می‌باشد، تقاضای تجویز اعاده‌دادرسی نسبت به دادنامه شماره ۲۰۱۷-۱۳۹۲/۰۸/۱۶ صادر شده از شعبه ۵۳ دادگاه عمومی ... (مورد ابرام در شعبه ۳۳ دیوان‌عالی‌کشور به شماره ۳۳/۷۹۸-۱۳۸۳/۱۰/۲۸) کرده است. با توجه به این‌که نام­برده مرتکب جرم حدی شده نه تعزیری و ماده ۸۸ قانون مجازات اسلامی استنادی وی در مورد مرتکبان جرایم تعزیری قابل استناد و اعمال می‌باشد و موارد اعلامی از سوی نام­برده با هیچ‌یک از بندهای ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امورکیفری انطباق ندارد، بنابراین درخواست نام­برده مردود اعلام می‌گردد.
شعبه ۳۳ دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون
محمد نیازی - سید مجتبی قریشی