دعوی طلاق به دلیل ضرب و جرح زوجه توسط زوج

رأی خلاصه جریان پرونده

در این پرونده س. ا. در مورخه ۹۹/۱۰/۶ با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ عسروحرج و سوی رفتار زوج با مصرف مشروبات الکلی و داشتن بیماری پوستی و صرع و ضرب و جرح عمدی به طرفیت م. ش. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در ۸۹/۱۱/۲۱ با خوانده ازدواج نموده و یک دختر دارند. لیکن رفتار زوج باعث کراهت شدید شده است. به موجب دادنامه مورخه ۹۸/۴/۲۶ زوج به اتهامات توهین و ضرب و جرح عمدی زوجه به جریمه نقدی و پرداخت دیه محکوم شده است.ص ۴ دادگاه بخش ترکمن چای در مورخه ۹۹/۱۱/۱ تشکیل جلسه داده است. خواهان گفته زوج بیماری صرع دارد. توهین می کند ضرب و جرح می کند. حاضرم کل مهریه را بذل کنم خوانده گفته: بیماری صرع را قبول ندارم. حاضرم دکتر بروم. حاضر به طلاق نیستم دادگاه به داوری ارجاع داده است.داور زوج اعلام کرده ایشان حاضر به طلاق نیست ولی زوجه حاضر به ادامه زندگی نیست. داور زوجه نیز نظر به عدم سازش داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره ۱۶۴۵ مورخه ۹۹/۱۲/۱۶ باتوجه به اینکه محکومیت کیفری زوج با لوث ثابت شده و دلیلی بر عسر و حرج ارائه نگردیده حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر نموده است.زوجه نسبت به دادنامه اعتراض نموده و اعلام کرده شهودی دارد. که حاضر به شهادت هستند به موجب دادنامه مورخه ۱۴۰۰/۱/۱۸ زوجه محکوم به تمکین شده است.ص ۳۹ ) زوجه اعلام کرده جهیزیه وی توسط زوج به خانه پدرش منتقل شده و گفته توان پرداخت اجاره را ندارد. و در خواست طلاق توافقی داشته است.ص ۴۱ شعبه *استان در ۱۴۰۰/۷/۱۰ تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته از ۹۹/۳/۱۵ جدا زندگی می کنیم چون تعادل روانی ندارد. تحمل اذیت و ازار وی را ندارم. ضرب و شتم می کند. بد دهن است.و فحاشی می کند. یکبار شکایت کردم محکوم شده است. تقاضای معاینه ایشان را دارم. مهریه ۴۱۴ سکه است.که سیصد سکه را بذل می کنم. و در مورد نفقه و اجرت المثل هم ادعایی ندارم. زوج گفته من ایشان را نزدم. با لوث ثابت شده است. بیمار نیستم دادگاه زوج را به پزشکی قانونی معرفی نموده است. پزشکی قانونی اعلام کرده علایم روانپزشکی در حد اختلال عمده احراز نشد ولی می تواند از زوج درمانی زیر نظر روانشناس بهره مند شود. ص ۷۲ دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۹/۱۶ دادنامه بدوی را تایید نموده است. زوجه فرجامخواهی نموده و به دوسال جدایی خود از زوج و بیماری روانی زوج و محکومیت کیفری وی و بذل بخش اعظم از مهریه به دلیل کراهت اشاره نموده که متن کامل لایحه ایشان و پاسخ زوج در زمان شور قرائت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۰۰۰ *۰۰/۹/۱۶ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجامخواهی خانم س. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۹/۱۶ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه دادگاه عمومی بخش ترکمن چای حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسرو حرج صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا اولا زوجه علت عسر و حرج خود را داشتن بیماری روحی زوج سوی رفتار وی با ضرب و شتم ایشان و کراهت شدید اعلام نموده است. ثانیا اینکه در باب بیماری روانی زوج اگر چه اعلام شده اختلال عمده ندارد. ولی پزشکی قانونی پیشنهاد معالجه ایشان را توسط پزشک داده است. که نشان از لزوم درمان زوج و تایید اظهارات زوجه است. ثالثا در باب سوی رفتار صدور حکم محکومیت زوج به اتهام ضرب و جرح زوجه و توهین نسبت به وی حکایت از این سوی رفتار دارد. و استناد محاکم به اینکه ضرب و جرح با لوث ثابت شده فاقد توجیه قانونی می باشد. مضافا به اینکه محکومیت به توهین با لوث ثابت نمی شود. رابعا اینکه زوجه اعلام کراهت شدید نموده واظهار داشته بابت کراهت بخش اعظم از مهریه و سایر حقوق مالی را بذل می کند. و به این موضوع رسیدگی نشده است. زیرا ۱-کراهت امری درونی است.و نیاز به ارائه دلیل ندارد. ۲- مطابق مفاد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره ان عسر و حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل ان مشکل باشد. ۳- مشقت ذکر شده با توجه به کراهت شدید ناشی از رفتار زوج که منجربه بذل بخش اعظم مهریه گردیده و جدایی جسمانی طولانی زوجین و محکومیت کیفری زوج به اتهام ضرب جرح زوجه و توهین نسبت به وی محرز می باشد. و این موارد می تواند از مصادیق بارز عسر و حرج تلقی گردد. که مورد توجه قرار نگرفته است. خامسا اینکه زوجه تقاضای استماع شهادت شهود را نموده که رسیدگی به این درخواست انجام نشده است.و داوران نیز موفق به سازش نشده اند و دادگاه در راستای مفاد ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده نیز در رد نظریه داوری مستدلا اظهار نظر ننموده است. لذا بااستناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۱/۱/۸
شعبه *
رییس شعبه : ج. ق. مستشار: س. م. ت.