رای شماره ۱۳۰۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۰۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۳۰۸
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۵/۰۵
شماره پرونده: ۹۹۰۱۹۸۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ۱- تعرفه شماره ۴۰۲-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق
۲- تعرفه شماره ۵۰۱-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق
گردش کار: معاون حقوقی، امور مجلس و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب نامه شماره ۱۹۴۱۳۹/۳۰۰-۱۶/۷/۱۳۹۹ ابطال تعرفه های شماره ۲۱۷-۹۸، ۴۰۲-۹۸، ۴۰۵-۹۸، ۵۰۱-۹۸ و بند ۴ ذیل تعرفه شماره ۲۱۰-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
«مصوبات شورای اسلامی شهر خورزوق در سال ۱۳۹۸ از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفته که نتیجه آن به شرح ذیل جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام میشود: ۵ عنوان از عناوین دفترچه تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شهرداری شهر خورزوق موضوع بند ۵ مصوبه صورتجلسه شماره ۸۳-۲۴/۱۰/۱۳۹۷ شورای اسلامی شهر خورزوق مغایر قانون وخارج از حدود اختیارات و وظایف قانونی شورای اسلامی آن شهر میباشد. از آنجایی که:
اولاً: تصویب اخذ عوارض با عناوین مذکور مطابق ماده ۸۰ قانون اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱/۳/۱۳۷۵ بااعمال آخرین تغییرات و اصلاحات خارج از حدود اختیارات و وظایف شورای اسلامی شهر مذکور بوده و در موارد مشابه هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات شورای اسلامی سایر شهرها را ابطال نموده است.
ثانیاً: تصمیمات شوراها وفق اصل ۱۰۵ قانون اساسی نباید مخالف قوانین کشور باشد.
بنا به مراتب مصوبات شورای اسلامی شهر خورزوق مغایر با قوانین یاد شده و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آن با لحاظ ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در هیات عمومی دیوان (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) مورد تقاضا میباشد.»
متن تعرفه های مورد شکایت به شرح زیر است:
الف- تعرفه شماره ۴۰۲-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق:
«تعرفه ۴۰۲-۹۸ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض آتش نشانی و فضای سبز
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۷
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۸
توضیحات
آتش نشانی
۵% عوارض پذیره یا زیربنا + نیم درصد عوارض مازاد تراکم
۵% عوارض پذیره یا زیربنا + یک درصد عوارض مازاد تراکم
توضیحات اجرایی تعرفه به شرح زیر است و کلیه اشخاص مالک، ذی نفع، ذی ربط و متقاضی مکلف به پرداخت بهای آن به حساب شهرداری خورزوق میباشند:
۱- عوارض آتش نشانی و فضای سبز هنگام صدور پروانه و با اصلاح متراژ اضافه شده و یا مابه التفاوت متراژ افزایش یافته ساختمان توسط شهرداری محاسبه و از مالک وصول میگردد.
۲- این دو عوارض از بناهایی که توسط کمیسیون ماده صد رای ابقاء صادر شود نیز وصول میگردد.
توسعه فضای سبز
۵% عوارض پذیره یا زیربنا + نیم درصد عوارض مازاد تراکم
۵% عوارض پذیره یا زیربنا + نیم درصد عوارض مازاد تراکم
ب- تعرفه شماره ۵۰۱-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق:
«تعرفه ۵۰۱-۹۸ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض حق الثبت
معادله محاسبه عوارض
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۷
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۸
توضیحات
حق الثبت اسناد رسمی
۸ درصد حق الثبت
۸ درصد حق الثبت
۱- این تعرفه توسط شهرداری از متقاضیان دریافت نخواهد شد.
۲- دریافت این عوار ضمانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
۲- دریافت این عوار ضمانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شورای اسلامی شهر خورزوق تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی پاسخی از آن شورا واصل نشده است.
پرونده در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ به هیات تخصصی شوراهای سالامی دیوان عدالت اداری ارجاع شد و این هیات بند ۴ تعرفه شماره ۲۱۰-۹۸ و تعرفه های شماره ۲۱۷-۹۸ و ۴۰۵-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.
رسیدگی به تعرفه های شماره ۴۰۲-۹۸ و ۵۰۱-۹۸ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر خورزوق در دستورکار هیات عمومی قرار گرفت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۵/۵/۱۴۰۰ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف- هرچند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیههای بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیشبینی نشده است، بنابراین تعرفه شماره ۴۰۲-۹۸ از تعرفه عوارض سال ۱۳۹۸ شهرداری شهر خورزوق که تحت عنوان عوارض توسعه فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود.
ب- با توجه به اینکه در آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره ۲۴۳-۱/۴/۱۳۹۵ این هیات، وضع عوارض برای نقل و انتقال املاک و اراضی با کاربری مسکونی، تجاری، سرقفلی و غیره در تمام اشکال آن توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره ۵۰۱-۹۸ از تعرفه عوارض سال ۱۳۹۸ شهرداری شهر خورزوق تحت عنوان عوارض حقالثبت که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خارج از حدود اختیار و مغایر با مفاد دادنامه شماره ۲۴۳-۱/۴/۱۳۹۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
مهدی دربین- معاون قضایی دیوان عدالت اداری